گم شدن روح فوتبال در هیاهوی سیاست

روزنامه اطلاعات در گزارشی نوشت:

پرونده جام‌جهانی ۲۰۲۶شب گذشته با برگزاری مسابقه فینال بین تیم‌های آرژانتین و اسپانیا بسته شد. جام ۲۰۲۶جامی پرفراز و نشیب و خاص بود زیرا برای نخستین بار با حضور ۴۸تیم برگزار شد. طبیعتاً با افزایش تعداد تیم‌ها و بازی‌ها، شاهد گل‌ها، کارت‌های زرد و قرمز و نتایج غیرمنتظره بیشتری نسبت به دوره‌های قبل بودیم.

حذف زودهنگام قدرت‌هایی چون آلمان، هلند، برزیل، کرواسی، پرتغال و بلژیک از مهم‌ترین رویدادهای این دوره بود، اما از سوی دیگر درخشش خیره ‌کننده تیم‌هایی نظیر کنگو، کیپ‌ورد، اکوادور، کانادا، نروژ، پاراگوئه، سوئیس و مکزیک، نگاه و باور عمومی اهالی فوتبال را دگرگون کرد.

 فارغ از نتیجه بازی دیشب، جام ۲۰۲۶آمیزه‌ای از تاریکی‌ها و روشنایی‌ها بود. از نقاط تاریک این دوره می‌توان به تضعیف عدالت اشاره کرد. جایی که دست‌های آشکار و پنهان، سلامت فوتبال را زیر سئوال بردند. دخالت در امور داوری، تعلیق کارت قرمز بازیکن تیم آمریکا با فشار مستقیم رئیس جمهور این کشور و ایجاد اشکال در صدور ویزا برای برخی تیم‌ها و بازیکنان ازجمله این بی‌عدالتی‌ها بود.

در این میان، تیم ملی فوتبال کشورمان نیز آسیب‌های جدی دید. همچنین، رفتار ناشایست برخی بازیکنان پرتغال با رونالدو که قیام خاموش علیه اسطوره فوتبال‌شان بود، ضربه مهلکی به پیکره این تیم زد و برکناری نزدیک به ۱۴مربی از دیگر نقاط تاریک این جام بود.

اما در سوی دیگر نقاط روشنی هم وجود داشت. جام ۲۰۲۶نشان داد که سن تنها یک عدد است، زیرا بازیکنان باتجربه و پا به سن گذاشته نشان دادند که مهم، سطح آمادگی بدنی است. حقیقتی که با درخشش خیره‌کننده مسی بیش از هر بازیکن دیگری در این جام نمود داشت.

 با خاموش شدن پروژکتورهای ورزشگاه‌ها و فروکش کردن تب‌وتاب شهرهای میزبان، آنچه از جام ۲۰۲۶در حافظه تاریخ باقی می‌ماند، علاوه بر تابلوی نتایج، تغییر الگوی فوتبال هم هست. این جام، حاشیه امنیت قدرت‌های سنتی فوتبال را در هم شکست و ثابت کرد که در دنیای مدرن فوتبال، دیگر هیچ تیمی کوچک نیست و هیچ کشوری نمی‌تواند صرفاً با تکیه بر افتخارات گذشته‌اش، در مسند قدرت باقی بماند.

اما جام بیست‌وسوم، فرای مستطیل سبز، آینه‌ای تمام‌نما از جهانِ امروز ما بود. جهانی که در آن فوتبال دیگر یک ورزش مستقل نیست و پیوندی ناگسستنی با سیاست و اقتصاد پیدا کرده است. این دوره از رقابت‌ها، زنگ خطری جدی برای فیفا و نهادهای متولی بود تا بدانند که اعتبار زیباترین بازی جهان چقدر شکننده است و چقدر زود می‌تواند قربانی مصلحت‌اندیشی‌های پشت‌پرده شود. با این حال، فوتبال علیرغم تمام دخالت‌های غیر ورزشی، باز هم راه خود را پیدا کرد. جادوی توپ گرد در لحظاتی که مسی با آن قامتِ خمیده اما ذهنِ هوشمندش، دفاع‌های حریف را می‌شکافت، همه ناملایمات را برای لحظاتی به دست فراموشی سپرد. جام ۲۰۲۶به پایان رسید، اما درس‌هایش برای اهالی فوتبال ماندگار خواهد بود. فوتبال دوباره ثابت کرد که می‌تواند همزمان، چهره زشت سیاست را با تجلی زیبای اراده انسانی کنار هم به نمایش بگذارد.

باید دید آیا فوتبال می‌تواند دوباره به ذات پاکِ خود بازگردد یا این هیاهوی سیاسی، مقدمه‌ای برای یک تغییر بنیادین در روح این ورزش است. خداحافظ جام ۲۰۲۶. جامی که بیش از همه، ما را با واقعیت‌های تلخ و شیرینِ فوتبالِ مدرن آشنا کرد.

 برای اولین بار

در جام‌جهانی ۲۰۲۶ شاهد بودیم که ستاره‌های بزرگ و مسن جهان فوتبال دوباره خودنمایی کرده و سن بازنشستگی فوتبال را بالا بردند. ستاره‌های ۳۹ تا ۴۱ ساله ای مثل کریس رونالدو، لوکامودریچ، و ژکو و مسی درخشیدند و خط بطلانی کشیدند روی تصور اینکه سن بازنشستگی در فوتبال زیر ۳۵ سال است.

در جام‌جهانی ۲۰۲۶ شاهد بودیم که رنکینگ فیفا واقعیت فوتبال را نشان داد و ۴ تیم اول رنکینگ در نیمه نهایی جام‌جهانی حضور پیدا کردند.

در جام‌جهانی شاهد نزدیکی سطح کیفی تیم‌های دنیا به هم بودیم و دیدیم که تیم‌هایی مانند کورسائو، کیپ ورد و کنگو هم قابلیت درخشش در جام‌جهانی را دارند.