میراث متناقض گراهام

روزنامه شرق در گزارشی نوشت:

لیندسی گراهام، چهره برجسته جمهوری‌خواه و یکی از معماران سرشناس سیاست خارجی تهاجمی ایالات متحده به‌طور ناگهانی و چند روز پس از بازگشت از اوکراین، در 71 سالگی درگذشت. مرگ ناگهانی این متحد کلیدی دونالد ترامپ و از چهره‌های شناخته‌شده و کلاسیک جمهوری‌خواهان، چشم‌انداز امنیتی بلوک غرب با رویکرد اقتدارگرایانه را با یک خلأ مواجه می‌کند. اما از نگاه منتقدان، او سناتوری تندرو و جنجالی و حامی اقدامات مداخله‌جویانه ایالات متحده برای حفظ منافع واشینگتن بود. دفتر سناتور لیندسی گراهام با انتشار بیانیه‌ای در شبکه‌های اجتماعی تأیید کرد که یکی از نزدیک‌ترین متحدان دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده در کنگره، شامگاه شنبه پس از یک بیماری «کوتاه و ناگهانی» جان خود را از دست داده است. این سناتور 71 ساله نمایندگی ایالت کارولینای جنوبی را بر عهده داشت. دفتر او بدون ارائه جزئیات بیشتر درباره این مرگ ناگهانی، اعلام کرد که خانواده او در این دوران به شدت دشوار نیازمند دعای خیر هستند و خواستار حفظ حریم خصوصی خود شده‌اند. دونالد ترامپ در نخستین ساعات روز یکشنبه با انتشار پیامی در شبکه‌های اجتماعی، این خبر تلخ را به صورت رسمی اعلام کرد و گراهام را «یک میهن‌پرست واقعی آمریکایی» خواند که همیشه در حال کار و تلاش بود. گراهام از سال 1995 تا سال 2003 نماینده جمهوری‌خواه ایالت کارولینای جنوبی در مجلس نمایندگان و از 2003 هم سناتور این ایالت در سنا بود.

جان تون، رهبر اکثریت سنا نیز یادآور شد که دوران خدمت نظامی و کنگره‌ای گراهام، به عنوان یک «شاهین» او را به دوردست‌ترین نقاط جهان کشانده بود. گراهام که یک افسر پیشین نیروی هوایی و مدتی افسر ذخیره این نیرو بود، پس از خدمت در مجلس نمایندگان، نخستین بار در سال 2003 به مجلس سنا راه یافت. او در طول دوران کاری خود، اعتباری بی‌نظیر به عنوان یکی از برجسته‌ترین معماران امنیت ملی به دست آورد.

فراز و فرود گراهام با ترامپ

مواضع گراهام در حمایت از مداخله فعالانه واشینگتن در معادلات جهانی، در سال‌های اخیر او را در تقابل با جناح رو به رشد انزواطلب در درون حزب جمهوری‌خواه قرار داده بود. با وجود این، او در طول زمان به یکی از نزدیک‌ترین متحدان کنگره‌ای ترامپ تبدیل شد. اگرچه گراهام در سال 2016 برای مدت کوتاهی نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری جمهوری‌خواهان شد و در ابتدا از منتقدان ترامپ به شمار می‌رفت، اما پس از ورود ترامپ به کاخ سفید، رابطه‌ای بسیار نزدیک با او برقرار کرد و به‌صورت مکرر با او به گفت‌وگو می‌پرداخت. گراهام در مصاحبه‌ای با آسوشیتدپرس در سال 2018 بیان کرده بود که سناتور جان مک‌کین به او آموخته است مقامات دولتی وظیفه دارند پس از انتخابات با رئیس‌جمهور همکاری کنند. او با تأکید بر اینکه تلاش کرده است تا حد امکان به ترامپ کمک کند، استدلال می‌کرد که زمانی می‌توان منتقد بهتری بود که مردم درک کنند شما در پی کمک به موفقیت آنها هستید.

رابطه پرفراز و نشیب ترامپ و گراهام در ششم ژانویه 2021 و در پی حمله به ساختمان کنگره ایالات متحده دچار تنش شد؛ جایی که گراهام با انتقاد از حامیان ترامپ که به ساختمان کنگره حمله کردند، گفت دیگر کافی است. اما او در ادامه، اتحاد استراتژیک خود را با رئیس‌جمهور تجدید کرد و در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، به عنوان یکی از نزدیک‌ترین مشاوران او باقی ماند. نفوذ گراهام در حوزه سیاست خارجی به‌ویژه در مشاوره به ترامپ، پیرامون مسائل حیاتی مرتبط با ایران و روسیه، بی‌بدیل بود. او تنها یک روز پیش از مرگش، از دستیابی به توافقی با دولت برای پیشبرد بسته تحریمی هدفمند علیه روسیه خبر داده بود. تلاش‌های او برای مهار توسعه‌طلبی مسکو نشان از نگرانی او نسبت به تهدیدهای بلوک شرق برای امنیت و ثبات جهان آزاد داشت. گراهام در روزهای گذشته به اوکراین سفر کرده بود. اوکراین از زمان تهاجم همه‌جانبه روسیه به اوکراین، تاکنون 10 بار میزبان این سناتور آمریکایی بوده است.

اصرار بر بمباران ایران

رویکرد تهاجمی لیندسی گراهام در قبال ایران و پافشاری مداوم او بر استفاده از گزینه نظامی، جنجال زیادی در یک سال اخیر ایجاد کرد. دکترین این سناتور کهنه‌کار همواره بر طبل درگیری مستقیم می‌کوبید؛ راهبردی که اجرای آن به معنای تحمیل هزینه‌های نجومی بر دوش اقتصاد آمریکا و گشودن جبهه یک جنگ فرسایشی جدید و بی‌توجهی به تلفات جنگ بود. اشتیاق گراهام بر بمباران گسترده برای مدیریت پیامدهای پس از بحران بود. تکیه صرف بر سخت‌افزار نظامی بدون درنظرگرفتن هزینه فرصت و تبعات طولانی‌مدت برای مالیات‌دهندگان آمریکایی، استراتژی کلان واشینگتن را در معرض خطاهای محاسباتی خطرناکی قرار می‌داد که نتیجه آن، تکرار تجربه فرسایشی جنگ‌های پیشین خاورمیانه بود. حمایت گراهام از تداوم جنگ در خاورمیانه به اندازه‌ای بود که برقراری آتش‌بس موقت میان ایران و آمریکا، خشم این سناتور و انتقاد او علیه ترامپ را برانگیخت.

چالش دیوان عالی و خاورمیانه

کارنامه لیندسی گراهام در سنای ایالات متحده در نگاه منتقدانش، همواره با چرخش‌های بنیادین در مواضع سیاسی گره خورده است. مخالفان او در جبهه دموکرات‌ها و جریان‌های لیبرال، تغییر رویکرد 180 درجه‌ای او در قبال دونالد ترامپ را بارزترین نمونه از مصلحت‌اندیشی‌های شخصی و حزبی می‌دانند. گراهام که در جریان رقابت‌های انتخاباتی سال 2016 یکی از تندترین منتقدان ترامپ به شمار می‌رفت و او را خطری برای ساختار حزب جمهوری‌خواه می‌خواند، تنها چند ماه پس از ورود ترامپ به کاخ سفید، به یکی از نزدیک‌ترین متحدان و همراهان او تبدیل شد. منتقدان این هم‌گرایی سریع را نه یک تغییر مسیر استراتژیک، بلکه تلاشی آشکار برای حفظ نفوذ در راهروهای قدرت واشینگتن ارزیابی می‌کنند.

نقطه اوج این انتقادها در جریان تأیید صلاحیت قضات دیوان عالی رقم خورد. گراهام در سال 2016 با استناد به در پیش بودن انتخابات ریاست‌جمهوری، از بررسی نامزد معرفی‌شده توسط دولت دموکرات خودداری کرد و وعده داد که این رویه به عنوان یک استاندارد ثابت حفظ خواهد شد. اما در سال 2020 و در جایگاه رئیس کمیته قضائی سنا، او این استاندارد خودساخته را نادیده گرفت و روند تأیید قاضی ایمی کانی برت را در آستانه انتخابات با سرعت پیش برد. جریان‌های رقیب این اقدام را نقض صریح وعده‌های پیشین و بازی با قواعد سنا برای تثبیت اکثریت محافظه‌کاران در دیوان عالی خواندند.

در عرصه سیاست خارجی نیز رویکردهای تهاجمی او همواره سیبل انتقاد گروه‌های ضدجنگ و شاخه انزواطلب حزب جمهوری‌خواه بود. پافشاری گراهام بر مداخله نظامی، تسلیح متحدان و تخصیص بودجه‌های کلان برای حضور نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، از نگاه منتقدانش چیزی جز تحمیل هزینه‌های سنگین اقتصادی به مالیات‌دهندگان و تداوم جنگ‌های بی‌پایان نبود. در جبهه داخلی نیز مشارکت او در گروه 8 برای تدوین لایحه مهاجرتی سال 2013 که مسیری برای شهروندی مهاجران فاقد مدارک قانونی فراهم می‌کرد، خشم پایگاه سنتی محافظه‌کاران را برانگیخت و او را در مظان اتهام عبور از اصول بنیادین حزب قرار داد. پرکاربردترین لقب لیندسی گراهام، «شاهین سیاست خارجی» بود. در ادبیات سیاسی آمریکا «شاهین» یا «باز» کاربردی کاملا یکسان دارند و به یک طیف مشخص از سیاست‌مداران و استراتژیست‌ها اشاره می‌کنند. این اصطلاح برای توصیف چهره‌هایی به کار می‌رود که به جای دیپلماسی منفعلانه، بر استفاده از قدرت سخت، بازدارندگی نظامی و رویکردهای تهاجمی در سیاست خارجی تأکید دارند. کبوترها هم رویکردی کاملا متضاد با آنها دارند.

چالش‌های اقتصادی

گراهام در زمان مرگ، ریاست کمیته بودجه سنا را بر عهده داشت که این جایگاه، نقشی مرکزی در پیشبرد قوانین کلان جمهوری‌خواهان در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ از طریق فرایند تطبیق بودجه به او می‌بخشید. او پیش از این نیز در جایگاه ریاست کمیته قضائی سنا، روند تأیید قاضی ایمی کانی برت برای دیوان عالی در سال 2020 را نظارت و هدایت کرده بود. این اقدام ترکیب دیوان عالی را به نفع ارزش‌های محافظه‌کارانه تثبیت کرد و حامیانش از آن به‌عنوان «میراث گراهام در دفاع از قانون اساسی و اصول بنیادین آمریکا» یاد می‌کنند. او همچنین در سال 2013 به عنوان عضو گروه هشت در کنگره آمریکا، نقشی پیشرو در مذاکرات دوحزبی مهاجرت در سنا ایفا کرد که به تولید یک لایحه جامع مهاجرتی و تصویب آن در سنا انجامید، هرچند مجلس نمایندگان آن را بررسی کردند. حمایت او از ایجاد مسیری برای شهروندی برخی مهاجران فاقد وضعیت قانونی، انتقاداتی را در میان برخی جمهوری‌خواهان برانگیخت و گاهی به چالش‌هایی در انتخابات مقدماتی ایالت زادگاهش منجر شد.

گراهام در ماه ژوئن نامزدی حزب جمهوری‌خواه را برای پنجمین دوره حضور در سنا به دست آورد و قرار بود در ماه نوامبر با آنی اندروز نامزد دموکرات‌ها رقابت کند. او ماه گذشته در سخنرانی پیروزی خود خطاب به ترامپ گفته بود که قصد دارد به او در تغییر این کشور و تغییر جهان کمک کند. مرگ گراهام در دورانی رخ داد که نظارت‌ها و حساسیت‌ها پیرامون شفافیت وضعیت سلامت قانون‌گذاران افزایش یافته است. در شرایط کنونی که جمهوری‌خواهان با 53 کرسی در برابر 47 کرسی اکثریت سنا را در اختیار دارند، بر اساس قوانین کارولینای جنوبی، هنری مک‌مستر فرماندار جمهوری‌خواه این ایالت یک جانشین موقت را تا ماه ژانویه منصوب خواهد کرد. گراهام هرگز ازدواج نکرد و فرزندی نداشت و نزدیک‌ترین خویشاوند بازمانده او خواهرش دارلین گراهام نوردون است که لیندسی پس از مرگ والدینشان در بزرگ‌کردن او نقش داشت.

میراث بین‌المللی گراهام بازتاب‌هایی در میان متحدان غربی و حامیان جمهوری‌خواهان داشت. گراهام در دوره تقریبا 31 ساله حضور خود در کنگره آمریکا سابقه عضویت در کمیته‌های روابط بین‌الملل، کمیته آموزش و نیروی کار، کمیته قضائی و کمیته امنیت ملی را در کارنامه داشت.