سه‌شنبه سرنوشت‌ساز مذاکرات ایران و آمریکا

آرمان امروز در گزارشی نوشت:

رسانه‌های بین‌المللی اعلام کرده‌اند که روز سه‌شنبه در شهر ژنو سوئیس، گروهی از دیپلمات‌های ایرانی با هیئت آمریکایی به رهبری جرد کوشنر مشاور ارشد رئیس‌جمهور ترامپ و استیو ویتکاف فرستاده ویژه کاخ سفید دیدار خواهند کرد. البته برخی نیز عنوان کرده اند که این دیدار در وین برگزار می شود.

این نشست، دور دوم مذاکرات هسته‌ای غیرمستقیم میان دو طرف به شمار می‌رود که پیش‌تر دور اول آن در عمان برگزار شده بود.

بر اساس گزارش‌ها، این دیدار با میانجی‌گری طرف عمانی انجام خواهد شد؛ نمایندگانی از سلطان‌نشین عمان، به ویژه وزیر امور خارجه این کشور بدر البوسعیدی، در محل حضور خواهند داشت تا نقش واسطه را ایفا کنند.

در این نوع مذاکرات غیرمستقیم، معمولاً پس از احوالپرسی اولیه و تبادل سلام و احوال میان طرفین ایرانی و آمریکایی، فضای جلسه به صورت رسمی‌تر درمی‌آید.

سپس مقام عمانی به عنوان میانجی، پیام‌ها، پیشنهادها و پاسخ‌ها را میان دو هیئت رد و بدل می‌کند.

این روش، که سابقه طولانی در روابط پرتنش ایران و آمریکا دارد، امکان گفت‌وگو بدون مواجهه مستقیم را فراهم می‌آورد و از ایجاد جوسازی رسانه ای تندروهای داخلی جلوگیری می‌نماید. هرچند ثمرات کمتری نسبت به مذاکره مستقیم دارد. عمان به دلیل روابط خوب با هر دو طرف و سابقه موفق در میانجی‌گری مانند تسهیل مذاکرات منجر به برجام در گذشته، گزینه‌ای مورد اعتماد برای این نقش است.

این دیدار در شرایطی برگزار می‌شود که تنش‌ها در منطقه خاورمیانه همچنان بالاست؛ از یک سو استقرار ناو هواپیمابر دوم آمریکا در منطقه و اظهارات تند دونالد ترامپ درباره امکان تغییر در ایران، و از سوی دیگر تأکید تهران بر حقوق هسته‌ای و رد تهدیدهای نظامی.

با این حال، ادامه گفت‌وگوها نشان‌دهنده تمایل دو طرف به مسیر دیپلماتیک است تا از درگیری مستقیم جلوگیری شود. هدف اصلی مذاکرات، رسیدن به توافقی است که برنامه هسته‌ای ایران را محدود کند، تحریم‌ها را کاهش دهد و نگرانی‌های امنیتی آمریکا و متحدانش را برطرف نماید، در حالی که ایران به دنبال تضمین‌های اقتصادی و رفع فشارهای حداکثری است.

این نشست را می‌توان یک دیدار سرنوشت‌ساز دانست. موفقیت در آن می‌تواند مسیر را برای توافق جامع‌تر هموار کند و زمینه را برای کاهش تنش‌ها، احیای روابط اقتصادی و جلوگیری از تشدید بحران فراهم آورد.

اگر دو طرف بتوانند در این دور به پیشرفت‌های ملموس دست یابند مانند توافق بر سر سقف غنی‌سازی، بازرسی‌ها، رفع بخشی از تحریم‌ها یا تعهدات متقابل گام بزرگی به سمت ثبات منطقه‌ای برداشته خواهد شد.

حتی اگر نتایج فوری حاصل نشود، تداوم گفت‌وگوها خود نشانه مثبتی است که دیپلماسی هنوز زنده است و پنجره فرصت برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز باز مانده.

در مقابل، شکست یا توقف مذاکرات می‌تواند به افزایش فشارها، تشدید تحریم‌ها یا حتی گزینه‌های نظامی منجر شود که هزینه‌های سنگینی برای همه طرف‌ها خواهد داشت. بنابراین، این دیدار نه تنها برای ایران و آمریکا، بلکه برای امنیت خاورمیانه و اقتصاد جهانی اهمیت حیاتی دارد.

کارشناسان تأکید دارند که نتیجه این گفت‌وگوها می‌تواند تعیین‌کننده باشد؛ یا به سمت کاهش بحران حرکت کند یا تنش‌ها را به سطح جدیدی برساند.

دیپلمات‌های ایرانی با تجربه و هیئت آمریکایی با اختیارات بالا، در حضور میانجی معتبر عمانی، فرصتی واقعی برای پیشرفت دارند.

جامعه بین‌المللی امیدوار است که عقلانیت و منافع مشترک بر تنش‌ها غلبه کند و این دیدار به نقطه عطفی در جهت صلح و ثبات تبدیل شود.