دلار در انتظار گشایش سیاسی

در شرایطی که گمانه‌زنی‌ها درباره دستیابی به توافقی برای عبور و مرور ایمن در تنگه هرمز و کاهش محدودیت‌های دریایی افزایش یافته است، نرخ اسکناس دلار برای چهارمین روز متوالی به روند کاهشی خود ادامه داده و در محدوده 183 هزار تومان قرار گرفته است. قیمت دلار برای ششمین روز معاملاتی متوالی در سطوح پایین‌تر از کانال ۱۹۰هزار تومان باقی ماند. 

به گفته فعالان بازار، کاهش تقاضای سفته‌بازی، افت نقدشوندگی بازار و چرخش بخشی از نقدینگی به سمت بورس، از مهم‌ترین عوامل احتمالی افت نرخ دلار در دو روز نخست هفته جاری بوده‌اند.

روز گذشته وزیر امور خارجه ایران در جمع خبرنگاران، دستیابی به توافقی با عمان برای ایجاد مسیر امن عبور و مرور در تنگه هرمز را نزدیک دانست. به گفته او، مذاکرات در مرحله پایانی قرار دارد و قرار است مسیرهای جدید دریایی جایگزین مسیرهای قبلی شوند. با‌این‌حال، وزیر امور خارجه تاکید کرد که این توافق به معنای بازگشایی کامل تنگه هرمز نیست و باز شدن این مسیر به تحقق شروط دیگری وابسته است که از طریق واسطه‌ها اعلام شده است.

کاهش نرخ دلار در شرایطی ادامه پیدا کرده که هنوز توافق مشخصی میان طرف‌های درگیر بر سر وضعیت تنگه هرمز اعلام نشده است؛ با این حال، افزایش سیگنال‌های سیاسی درباره احتمال کاهش تنش و بازگشت عبور‌و‌مرور بدون درگیری در این مسیر، انتظارات معامله‌گران را تحت‌تاثیر قرار داده است.

 انتظار بازار برای رفع محاصره

بررسی روند نرخ ارز نشان می‌دهد بازار همچنان به تحولات پیرامون تنگه هرمز و چشم‌انداز کاهش تنش‌های سیاسی و نظامی واکنش نشان می‌دهد.

۲۳ تیرماه، نخستین روزی بود که بازار ارز تحت‌تاثیر خبر بازگشت وضعیت محاصره دریایی اقتصاد کشور، از محدوده ۱۷۰ هزار تومان خارج و وارد محدوده ۱۸۰ هزار تومان شد. در آن روز، دلار با افزایش ۵هزار تومانی نسبت به ‌روز قبل، در سطح ۱۸۲هزار تومان معامله شد.

پس از آن، دلار عمدتا در کانال ۱۸۰هزار تومان باقی ماند و با تشدید احتمال درگیری‌های نظامی، حتی برای سه روز وارد محدوده ۱۹۰هزار تومان شد و رکورد تاریخی جدیدی را ثبت کرد. با‌این‌حال، از یکشنبه هفته گذشته، با افزایش احتمال کاهش تنش‌ها، جهت حرکت بازار تغییر کرد. دلار در آن روز با افت ۵هزارتومانی از محدوده ۱۹۰هزار تومان عقب نشست و در محدوده ۱۸۸هزار تومان قرار گرفت.

از آن زمان تاکنون، اگرچه هیچ‌یک از طرفین از دستیابی به توافق رسمی خبر نداده‌اند، اما اظهارات و سیگنال‌های مقام‌های ایرانی، آمریکایی، عمانی و پاکستانی درباره احتمال دستیابی به سازوکاری برای عبور و مرور امن در تنگه هرمز، انتظارات بازار را نسبت به کاهش تنش‌ها تقویت کرده است.

روز شنبه، خبرگزاری‌های خارجی به نقل از منبعی آمریکایی تاکید کردند که به محض آزادی عبورو مرور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز، محاصره دریایی لغو خواهد شد. لغو محاصره دریایی به معنای  برقراری درآمدهای ارزی و درنتیجه پایداری عرضه ارز در اقتصاد خواهد بود.

معاملات روزهای گذشته نشان می‌دهد بازار ارز در انتظاری همراه با ابهامی فزاینده مواجه است. از یک سو، افزایش احتمال گشایش سیاسی و رفع محدودیت‌های ناشی از محاصره دریایی می‌تواند زمینه بازگشت دلار به سطوح قیمتی پیش از تشدید تنش‌ها، یعنی محدوده ۱۷۰هزار تومان و حتی پایین‌تر، را فراهم کند. از سوی دیگر، نبود اطمینان درباره زمان، نحوه و قطعی بودن این گشایش باعث شده معامله‌گران برای خرید یا فروش با احتیاط بیشتری عمل کنند.

این احتیاط، به کاهش تقاضای سفته‌بازانه در بازار ارز منجر شده است. معامله‌گران در شرایطی که احتمال کاهش بیشتر نرخ ارز وجود دارد، تمایل کمتری برای خرید در قیمت‌های فعلی دارند.

در مقابل، فروشندگان نیز به دلیل احتمال بازگشت تنش‌ها، کاهش قیمت‌ها را پایدار نمی‌دانند. حاصل این وضعیت، کاهش تمایل به انجام معاملات بزرگ و افزایش انتظار برای روشن‌تر شدن چشم‌انداز سیاسی است.