چالش تقویم آموزشی/ دوئل دانشآموزان و «آموزش و پرورش» بر سر تعویق امتحانات نهایی
تحریریه آوش/در حالی که دهها هزار نفر از دانشآموزان و داوطلبان کنکور با راهاندازی و امضای کارزارهای متعدد الکترونیکی خواستار تعویق این آزمونهای سرنوشتساز به دلیل فشردگی روانی و حجمی دروس هستند، مقامات رسمی آموزش و پرورش با تکیه بر آمارهای دقیق اجرایی و زنجیره متصل به سازمان سنجش، هرگونه جابجایی دوباره را غیرممکن و زمینهساز بحران در آغاز سال تحصیلی دانشگاهها میدانند.
مواجهه دانشآموزان و مسئولان وزارت آموزش و پرورش بر سر تغییر زمان برگزاری امتحانات نهایی، به یکی از داغترین و پربحثترین مباحث حوزه آموزش کشور در هفتههای اخیر تبدیل شده است. در حالی که دهها هزار نفر از دانشآموزان و داوطلبان کنکور با راهاندازی و امضای کارزارهای متعدد الکترونیکی خواستار تعویق این آزمونهای سرنوشتساز به دلیل فشردگی روانی و حجمی دروس هستند، مقامات رسمی آموزش و پرورش با تکیه بر آمارهای دقیق اجرایی و زنجیره متصل به سازمان سنجش، هرگونه جابجایی دوباره را غیرممکن و زمینهساز بحران در آغاز سال تحصیلی دانشگاهها میدانند.
فریاد استمداد دانشآموزان در بستر فضای مجازی و کارزارهای مستقل
داستان از آنجا آغاز شد که جمع کثیری از محصلان پایههای یازدهم و دوازدهم سراسر کشور احساس کردند زمان باقیمانده تا شروع امتحانات نهایی و متعاقب آن کنکور سراسری، کفاف حجم سنگین کتب درسی و تغییرات جدید مصوبات کنکوری را نمیدهد. دانشآموزان با مراجعه به پلتفرمهای مدنی و ثبت کارزارهای متعدد، صدای اعتراض خود را به گوش مسئولان رساندند. در متن این درخواستها، دانشآموزان به صراحت اعلام کردند که فشارهای روحی ناشی از تاثیر مستقیم و قطعی معدل در کنکور سراسری، استرس حاکم بر فضای خانوادهها را دوچندان کرده است. آنها معتقدند فشردگی شدید برنامههای امتحانی فرصت بازبینی و جمعبندی مطالب را از آنان سلب میکند و عدالت آموزشی را به ویژه برای مناطق محروم که دسترسی کمتری به منابع تکمیلی دارند، به مخاطره میاندازد.
بسیاری از داوطلبان استدلال میکنند که بروز برخی حوادث غیرمترقبه و تعطیلیهای ناخواسته در طول سال تحصیلی، روند تدریس معلمان را با تاخیر مواجه کرده و در نتیجه، کتابهای درسی در بسیاری از مدارس به طور کامل تدوین یا مرور نشدهاند. دانشآموزان پایه یازدهم نیز که به تازگی مشمول امتحانات نهایی کشوری شدهاند، خود را در مواجهه با آزمونی میبینند که پیش از این تجربهای مشابه آن نداشتهاند و این موضوع بر هراس ذهنی آنها افزوده است. نظرسنجیهای مجازی انجامشده در کانالها و انجمنهای صنفی دانشآموزی نشان میدهد که بیش از هشتاد درصد شرکتکنندگان خواهان تجدیدنظر در تقویم آموزشی و جابجایی حداقل دوهفتهای آزمونها هستند تا بتوانند با آمادگی روانی بیشتری بر صندلی امتحانات تکیه بزنند.
منطق آموزش و پرورش در رد جابجایی زمان آزمونها
در سوی دیگر این میدان، وزارت آموزش و پرورش و مراجع عالی تصمیمگیری نظیر ستاد عالی آزمونها، با نگاهی کاملا ساختاری و لجستیکی به موضوع مینگرند. عبدالرضا فولادوند، رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش، به طور رسمی اعلام کرده است که تعویق دوباره امتحانات نهایی دانشآموزان تحت هیچ شرایطی امکانپذیر نیست. بر اساس بیانیههای رسمی این مرکز، برنامه امتحانات نهایی پایههای یازدهم و دوازدهم با هماهنگی کامل و گامبهگام با سازمان سنجش آموزش کشور تدوین شده است. طبق جدول زمانبندی مصوب، امتحانات نهایی پایه دوازدهم از تاریخ بیست و یکم تیرماه آغاز شده و تا دوازدهم مردادماه ادامه خواهد داشت و امتحانات پایه یازدهم نیز از بیست و دوم تیرماه کلید خورده و تا پنجم مردادماه به طول میانجامد.
مسئولان آموزشی کشور تاکید دارند که برنامه امسال تنها سه روز نسبت به سال گذشته فشردهتر شده است، اما در مقابل، دانشآموزان به دلیل تغییرات اعمال شده در زمانبندیها، حدود پنجاه روز فرصت مطالعاتی بیشتری نسبت به سنوات قبل در اختیار داشتهاند. از منظر آموزش و پرورش، فرآیند برگزاری آزمون برای جمعیتی بالغ بر یک میلیون و پانصد هزار دانشآموز در سراسر کشور، یک ابرپروژه اجرایی است که تصحیح پاسخبرگهای الکترونیکی آن به حداقل بیست و پنج روز زمان مداوم نیاز دارد. هرگونه تاخیر در برگزاری این امتحانات، فرآیند ارسال سوابق تحصیلی به سازمان سنجش را به تعویق میاندازد و این به معنای فلج شدن چرخه پذیرش دانشجو در دانشگاههای کل کشور خواهد بود.
پیوستگی زنجیرهای آزمونها و هراس از فروپاشی نظم آموزش عالی
بررسی تحلیلی مخالفت آموزش و پرورش نشان میدهد که تصمیمگیری درباره زمان امتحانات یک تصمیم فردی یا درون وزارتی صرف نیست، بلکه حلقهای از یک زنجیره طولانی است که به آموزش عالی متصل میشود.
با توجه به اینکه کنکور سراسری برای روزهای 29 و 30 مردادماه برنامهریزی شده است، فاصله زمانی بیش از دو هفتهای میان آخرین امتحان نهایی و اولین روز کنکور، به عنوان یک فرصت طلایی و مناسب برای جمعبندی داوطلبان در نظر گرفته شده است. اگر امتحانات نهایی به خواست دانشآموزان عقب بیفتد، این فاصله از بین رفته یا کنکور نیز باید به تبع آن به تعویق بیفتد.
پیامد دوم و بسیار مهمتر تعویق آزمونها، موکول شدن اعلام نتایج نهایی پذیرش دانشگاهها به اواخر مهرماه یا حتی آبانماه است. این رخداد، آغاز نیمسال اول تحصیلی دانشگاهها را با بحران جدی روبهرو میکند، فرآیند ثبتنام نودانشجویان را به درازا میکشد و عملا ترم اول تحصیلی را در سراسر کشور ضایع میسازد. آموزش و پرورش تصریح دارد که ستاد عالی آزمونها تمامی جوانب مصلحت عمومی، ظرفیتهای لجستیکی آموزش و پرورش و تقویم نظام دانشگاهی را سنجیده و پافشاری دانشآموزان بر تغییر زمان، هرچند از نظر روانی قابل درک است، اما از نظر اداری و هماهنگی کلان بیندستگاهی کاملا غیرممکن و آسیبزا به شمار میرود. در نهایت، مقامات از خانوادهها و محصلان خواستهاند تا به دور از حواشی فضای مجازی، تمرکز خود را بر مطالعه مستمر بگذارند چرا که تغییر مجددی در کار نخواهد بود. باید دید در نهایت دانشآموزان در این رقابت پیروز خواهند شد یا آموزش و پرورش پیروز ماجرا میشود.
