مدرسه تلویزیون ۱۰ صبح باز میشود/ برنامه کلاسی
هرچه که از تعطیلی مدرسهها میگذرد و مشخص میشود که دانشآموزان به پشت نیمکتها برنمیگردند، تدریس مجازی اهمیت بیشتری پیدا میکند. مدرسهها تلاش میکنند کلاسها را از طریق اینترنت داخلی برگزار کنند و «مدرسه تلویزیونی ایران» هم در این میدان بخشی از بار آموزش را در جنگ تحمیلی سوم به دوش گرفته است.
«تلویزیون آموزشی» سال ۱۳۴۴ تاسیس و مدتی بعد برنامههای آن تولید و از شبکه دوم تلویزیون پخش شد اما این برنامهها کارکرد جایگزینی کلاس درس مدرسهها در مواقع بحران را نداشتند. شروع جنگ تحمیلی در سال ۵۹ تنها برنامه درسی مناطقی را که نزدیک به جبهه جنگ بودند متوقف کرد. اواخر جنگ ۸ ساله و در سال تحصیلی ۶۶- ۶۷ بود که بهدلیل حمله عراق به شهرها و تعطیلی مدارس در پایتخت، تعدادی برنامه درسی برای دانشآموزان آماده و پخش شد.
آنچه که امروز بهعنوان مدرسه تلویزیونی ایران میشناسیم از اواخر اسفند ۹۸ و شروع همهگیری کرونا سازماندهی شده است. در آن سال اپلیکیشن شاد تازه در حال راهاندازی بود و ظرفیت کافی نداشت به همین دلیل بود که پخش تلویزیونی کلاسهای درس مورد توجه قرار گرفت. پس از کرونا هم به تناوب این برنامهها تولید و پخش میشوند. از آن زمان برخی از سکوهای خصوصی پخش فیلم و سریال هم شروع به تولید برنامههای درسی کردند.
پس از شروع جنگ تحمیلی سوم مدت زیادی طول نکشید تا برنامههای مدرسه تلویزیونی روی صفحه تلویزیون بیاید. آمادگی برای تولید و پخش کلاسهای درس از تلویزیون حفظ شده بود زیرا سال ۱۴۰۴ مدرسهها چندبار بهدلیل جنگ ۱۲ روزه، آلودگی هوا، کمبود سوخت و اتفاقات دیماه بهصورت مجازی درآمده بودند. این آمادگی کارساز بود و از اواخر دیماه پخش برنامهها در دوره جدید شروع شد. یک هفته بعد از هجوم آمریکا و رژیم صهیونیستی، مدرسه تلویزیونی ایران با برنامهریزی روی آنتن رفت.
از ۱۰ صبح تا ۶ عصر
آنتن شبکه آموزش از ۱۰ صبح تا حدود ساعت ۶ عصر به پخش مدرسه تلویزیونی اختصاص دارد که بخشی از آن شامل فاصله بین کلاسها و چند برنامه آموزشی دیگری میشود. مجموع زمان پخش کلاسها برای ۱۲ پایه درسی، بهنظر کافی نمیآید. معاون آموزش ابتدایی آموزش و پرورش کشور در اینباره میگوید: «در شرایط عادی و غیرجنگی هم بیشتر کشورهای دنیا و حتی همین کشورهای همسایه ما، در تلویزیون ملی خود به ازای هر کلاس درس یک شبکه کامل دارند. این کلاسهای درس بهویژه برای سنین پایه و مشخصا کلاس اولیها بسیار پربار است.»
رضوان حکیمزاده بیان میکند: «متأسفانه در کشور ما محدودیت زمانی حتی در دوران جنگ نیز از حدود ۵ ساعت برنامه در روز پیشی نگرفت. این چند ساعت هم برای تمام پایههای تحصیلی بود که لازم به توضیح نیست زمان بسیار کمی است و در این مدت، آموزش برای دانشآموزان چندان مؤثر واقع نخواهد شد.»
آموزش و پرورش اعلام کرده است که اولویت، برگزاری کلاسهای درسی به شکل حضوری است و در شکل غیرحضوری اپلیکیشن شاد ترجیح داده میشود زیرا تدریس در شاد به شکل تعاملی انجام میگیرد. از نظر آموزش و پرورش تدریس از طریق برنامههای صدا و سیما در مراحل بعدی قرار میگیرد و شاد با رکورد ثبت حضور ۱۲ میلیون دانشآموز در یک روز جوابگوی دانشآموزان است اما تاکنون برنامه شاد بارها دچار مشکلاتی مانند کندی ارسال فایلها شده است.
علی پارسانیا
مدیر شبکه آموزش سیما
شبکه آموزش با همکاری معلمان تلاش میکند ۲۶ درس را که در آزمون نهایی دانشآموزان تأثیرگذار است بهصورت کامل و با کیفیت بالا ارائه دهد. هدف این برنامه ارائه تدریسهایی است که از ابتدا تا انتها به شکل استاندارد و مطابق با منطق طراحی سؤالهای آزمون نهایی باشد. از طرف دیگر با مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت آموزش و پرورش برای تقویت عدالت آموزشی همکاری میکنیم. همچنین در شبکه آموزش، یک هیأت تحریریه متشکل از معلمان برتر کشور داریم که بهعنوان اتاق فکر فعالیت میکنند. شورایعالی انقلاب فرهنگی مصوبهای دارد که ۶۰ درصد معیار ورود به دانشگاهها براساس سابقه تحصیلی دانشآموزان است. به همین دلیل تدریس باکیفیت دروس پایههای یازدهم و دوازدهم را داریم و برای این مقطع دورههای آموزشی ویژه معلمان را هم طراحی کردیم تا در آن مهارتهای ارزشیابی و سنجش معلمان ارتقا پیدا کند.
برنامه درسی به روایت آمار
در نیمه دوم سال تحصیلی ۱۴۰۴- ۱۴۰۵ مشخص شد که باید تدریس در فضای مجازی را جدی گرفت زیرا تعداد روزهای تعطیل مدرسهها بیش از چیزی شد که تصور میرفت. با شروع جنگ تحمیلی سوم مشخص شد که این پیشبینی درست است و ویدئوهای ضبطشده و در حال تولید به روی آنتن رفتند.
شروع مدرسه تلویزیونی ایران: ۲۰دی ۱۴۰۴ در ابتدای نیمسال دوم تحصیلی و برنامهریزی مجدد بهدلیل جنگ در ۱۳ و ۱۶ اسفند
تعداد ویدئوهای تولیدشده: بیش از ۵۰۰ محتوای ویدئویی درسی در پایههای مختلف از قاب مدرسه تلویزیونی پخش شده است.
پایههای زیر پوشش: از پایه اول تا دوازدهم و در متوسطه دوم شامل هر ۳ رشته ریاضی فیزیک، علوم تجربی و علوم انسانی پرداخته شده است.
آمار بازدید در فضای مجازی: بیش از یک میلیون بازدید در سایت تلویبیون - بازدید حدود ۲۰۰ هزار نفر بهصورت روزانه از طریق پیامرسان شاد
تعداد آموزگاران: مشارکت بیش از ۵۰ دبیر باتجربه آموزش و پرورش که از طریق سازوکارهای خود وزارتخانه انتخاب شدند.
ساعت آموزش: روزانه حدود ۶ساعت برنامه مدرسه تلویزیونی ایران از شبکه آموزش پخش میشود. ۲ ساعت برای هر کدام از مقاطع دبستان، متوسطه اول و متوسطه دوم
هر روز چه میبینیم؟
بهطور متوسط هر روز ۱۰ معلم در مدرسه تلویزیونی ایران تدریس میکنند. برنامه روزانه مدرسه تلویزیونی ایران در جنگ تحمیلی سوم تغییراتی کرده اما زمان اصلی پخش از ساعت ۱۰ صبح شروع میشود و بقیه دفعات پخش کلاسها به بازپخش اختصاص دارد. بررسی یک هفته برنامه درسی نشان میدهد که چه دروسی بیشتر تکرار میشوند. با توجه به محدودیت ساعت پخش، همه درسها آموزش داده نمیشود و تمرکز بر درسهایی است که دانشآموزان نیاز بیشتری به آنها و البته فرصت بیشتری برای یادگیری داشته باشند. ترتیب موضوعی کلاسها هم به یکدیگر شباهت دارد. مثلا ۲۹ فروردین درس فارسی کلاسهای دوم، سوم، چهارم و ششم ابتدایی پشت سر هم پخش و اول اردیبهشت هم درس حسابان سالهای ۱۱ و ۱۲ متوسطه دوم، پشت سر هم ارائه شد.
ساعات تدریس
ساعت ۱۰: تدریس مقطع ابتدایی با ۴ کلاس
ساعت ۱۴: تدریس مقطع متوسطه اول با ۳ کلاس
ساعت ۱۶: تدریس مقطع متوسطه دوم با ۳ کلاس
برنامه کلاسی
شنبه: فارسی، علوم، زبان، فیزیک و حسابان
یکشنبه: علوم، ریاضی و فیزیک
دوشنبه: ریاضی، علوم و زبان
سهشنبه: فارسی و حسابان
چهارشنبه: ریاضی، عربی و فیزیک
