بوی غیرعادی ادرار نشانه بیماری است؟
بوهای غیرعادی ادرار میتواند نشانهای از دیابت، بیماریهای کبدی، اختلالات سوختوساز یا عفونت زمینهای باشد.
تغییرات در بو، رنگ و ظاهر ادرار میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد و لزوماً نشانهای از مشکل نیست. با این حال، بوی شیرین و خوشایند ادرار تقریباً همیشه نشانهای از یک بیماری پزشکی است.
برخی از این بیماریها با درمان بهبود مییابند، اما برخی دیگر میتوانند کشنده باشند. اگر متوجه شدید ادرار شما بوی خوشایندی دارد، به پزشکتان اطلاع دهید.
دیابت و کتواسیدوز دیابتی
گاهی اوقات بوی میوهای ادرار اولین نشانهی دیابت است. قند خون بالا (هیپرگلیسمی) در افراد مبتلا به دیابت تشخیص داده نشده یا دیابت کنترل نشده شایع است. سطوح بالای قند (گلوکز) در ادرار میتواند باعث ایجاد بوی شیرین یا شبیه غلات شیرین شود. علائم دیگر قند خون بالا شامل تشنگی بیش از حد، نیاز افزایش یافته به نوشیدن آب، ادرار مکرر و بالاخره کتواسیدوز دیابتی (DKA) است.
کتواسیدوز دیابتی عارضه وخیم و حتی تهدیدکننده حیاتی است که طی آن مواد شیمیایی به نام کتونها در خون تجمع مییابند. تجمع بیش از حد کتونها باعث اسیدی شدن بیش از حد خون میشود.
سلولهای افراد دیابتی در دریافت گلوکز مورد نیاز برای تولید انرژی با مشکل مواجه میشوند. این وضعیت میتواند به دلیل کمبود انسولین در بدن یا مقاومت به انسولین یا کمبود قند خون (هیپوگلیسمی) باشد. اگر سلولها نتوانند به گلوکز دسترسی داشته باشند، شروع به شکستن چربیها برای تولید انرژی میکنند. مواد شیمیایی حاصل از شکسته شدن چربیها، کتون نام دارند. تجمع کتونها میتواند بدن را مسموم کند. این وضعیت کتواسیدوز دیابتی یا DKA نامیده میشود.
هر دو نوع دیابت یک و دو میتوانند منجر به کتواسیدوز دیابتی شوند شوند، اما این عارضه در افراد مبتلا به دیابت تشخیص داده نشده یا کنترلنشده از نوع یک شایعتر است.
کمآبی بدن، رژیمهایهای غذایی کتوژنیک با کربوهیدرات بسیار پایین، مکملهای ویتامینی و برخی داروها نیز میتوانند باعث ایجاد بوی شیرین و خوشایند در ادرار شوند.
عفونت مجاری ادراری
عفونتهای مجاری ادراری زمانی رخ میدهند که باکتریهایی مانند ای کولای وارد کلیهها، حالبها، مثانه و/یا پیشابراه شوند.
عفونتهای ادراری شایع هستند، به ویژه در زنان که پیشابراه کوتاهتری دارند و در دوران یائسگی دچار تغییراتی در واژن میشوند که آنها را مستعد عفونت ادراری میکند.
عفونتهای ادراری اغلب باعث ادرار بدبو میشوند، اما میتوانند ادرار خوشبو نیز ایجاد کنند.
سایر علائم عفونتهای ادراری عبارتاند از:
- ادرار مکرر و فوریت ادرار
- درد هنگام ادرار
- ادرار شبانه
- ناتوانی در کنترل ادرار
فوتور هپاتیکوس
فوتور هپاتیکوس بوی بوی بد تنفس افراد مبتلا به بیماری کبدی است. به آن «تنفس مردگان» نیز میگویند که زمانی رخ میدهد که ترکیبات ناشی از آسیب کبدی وارد ریهها میشوند. این ترکیبات میتوانتد بوی ادرار را نیز غیرعادی کنند.
بیماری ادرار شربت افرا
بیماری ادرار شربت افرا یا «کتواسیدوری با زنجیره شاخهای» یک اختلال ارثی است که باعث میشود نوزاد نتواند اسیدهای آمینه را به درستی تجزیه کند.
این بیماری در یک نفر از هر ۱۸۵ هزار نوزاد در سراسر جهان اتفاق میافتد.
شایعترین و شدیدترین نوع بیماری شربت افرا، نوع کلاسیک آن است که معمولاً بلافاصله پس از تولد مشخص میشود.
سایر انواع این بیماری میتوانند در اواخر دوران نوزادی و کودکی ظاهر شوند. اگرچه کمتر شدید هستند، اما همچنان نیاز به توجه پزشکی دارند.
علائم بیماری ادرار شربت افرا عبارتاند از:
- ادرار با بوی خوشایند
- مشکل در تغذیه
- استفراغ
- بیحالی
- حرکات غیرطبیعی
- تأخیر در رشد
اگر بیماری ادرار شربت افرا درمان نشود، میتواند باعث تشنج، اغما و مرگ شود. اگر ادرار نوزادتان بوی خوشایندی دارد با پزشک کودکان صحبت کنید.