کاهش تردد شناورها در تنگه هرمز

 تردد شناورها در مسیر عبور از تنگه هرمز در امتداد سواحل عمان، روز یکشنبه به‌طور چشمگیری کاهش یافت؛ رخدادی که یک روز پس از آن روی داد که چندین کشتی در حال خروج از این آبراه به‌طور ناگهانی تغییر مسیر داده و بازگشتند. این تحولات، به گفته ناظران، بار دیگر بر تلاش‌های ایران برای حفظ کنترل خود بر این گذرگاه راهبردی دریایی تأکید دارد. 

به نظر می‌رسد یکی از نفت‌کش‌های حامل فرآورده‌های نفتی که روز شنبه مسیر خود را تغییر داده بود، اکنون تلاش تازه‌ای را برای عبور آغاز کرده و از رأس شبه‌جزیره «مسندم» عمان عبور می‌کند. پیش‌تر نیز یک نفت‌کش دیگر با اعلام آشکار قصد خود از همین مسیر عبور کرده بود و اکنون موقعیت خود را در دریای عمان مخابره می‌کند. در همین حال، برخی شناورها ترجیح داده‌اند بدون ارسال سیگنال‌های معمول و در اصطلاح «به‌صورت تاریک» از منطقه عبور کنند؛ از جمله یک نفت‌کش سوئزمکس که پس از آخرین ارسال سیگنال از داخل خلیج فارس در روز شنبه، در دریای عمان ظاهر شد. 

بر اساس گزارش‌ها، در روزهای جمعه و شنبه دست‌کم هشت شناور که در امتداد مسیر عمان در تنگه هرمز در حال حرکت بودند، تغییر مسیر ۱۸۰ درجه‌ای انجام دادند. چهار فروند از این شناورها پس از آن به سمت شمال و مسیر ایران تغییر جهت داده و از تنگه خارج شدند. 

تاکنون توضیح رسمی و مشخصی درباره علت این تغییر مسیرهای ناگهانی ارائه نشده است. با این حال، ایران بارها تأکید کرده است که شناورها باید تنها از مسیرهای تعیین‌شده و مورد تأیید جمهوری اسلامی از تنگه هرمز عبور کنند. گروه‌های رابط نیروی دریایی نیز تاکنون درباره این چرخش‌های ناگهانی اظهارنظری نکرده‌اند. 

داده‌های شرکت «کپلر» (Kpler) نشان می‌دهد که روز شنبه در مجموع ۱۹ شناور در هر دو جهت از تنگه هرمز عبور کردند، اما تنها یک شناور به‌طور آشکار سیگنال عبور ورودی خود را در امتداد سواحل عمان ارسال کرد. این در حالی است که در روز جمعه ۱۳ شناور از همین مسیر عبور کرده بودند. این آمار تنها بر اساس شناورهای قابل ردیابی است و در صورت تأیید عبور کشتی‌هایی که بدون روشن بودن فرستنده یا ترانسپوندر حرکت کرده‌اند، ممکن است تغییر کند. 

در بخش عمده‌ای از دوره جنگ، چندین کشتی که قصد خروج از خلیج فارس از طریق تنگه هرمز را داشتند، اعلام کرده‌اند از سوی نیروهای ایرانی از طریق ارتباطات رادیویی هشدار دریافت کرده‌اند که بدون دریافت مجوز از تهران به مسیر خود ادامه ندهند. همچنین گزارش شده است که ایران به برخی از کشتی‌هایی که به حرکت خود ادامه داده‌اند، شلیک کرده است. 

شرکت‌های کشتیرانی و نفت‌کش همچنان با شرایط متغیر و ناپایدار باز بودن تنگه هرمز روبه‌رو هستند. میزان آمادگی آن‌ها برای پذیرش ریسک عبور از این آبراه باریک، نقش مهمی در بازگشت ثبات به بازار جهانی نفت دارد؛ بازاری که همچنان در حال بازیابی از پیامدهای یک بحران تاریخی چهارماهه است.