زورآزمایی دیپلماتیک ایران و آمریکا در «شورای حکام»

آرمان امروز در گزارشی نوشت:

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیروز در نشست فصلی شورای حکام درباره همکاری ایران با آژانس و فعالیت‌های دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل در ایران گفت: «آژانس در فوریه ۲۰۲۶ به دلیل درگیری نظامی تمام فعالیت‌های راستی‌آزمایی میدانی خود در ایران را متوقف کرد. به‌رغم ادامه درگیری نظامی، هفته گذشته امکان ازسرگیری بخشی از فعالیت‌های راستی‌آزمایی میدانی در ایران فراهم شد-زمانی که آژانس یک بازرسی معمول از نیروگاه هسته‌ای بوشهر انجام داد.»

مدیرکل آژانس در ادامه با گفتن این که در طی این دوره گزارش‌دهی به شورای حکام «هیچ بازرسی دیگری از دیگر تاسیسات هسته‌ای اعلام‌شده ایران انجام نشده است»، بیان کرد: «اکنون نزدیک به یک سال است که آژانس به هیچ‌یک از تاسیسات هسته‌ای اعلام‌شده که از حملات نظامی ژوئن ۲۰۲۵ آسیب دیده‌اند، دسترسی نداشته است. در نتیجه، آژانس تداوم اطلاع خود از مواد هسته‌ای پیش‌تر اعلام‌شده در آن تاسیسات را از دست داده است. این امر نگرانی‌هایی درباره اشاعه ایجاد می‌کند، چراکه این مواد هسته‌ای شامل ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا است که آژانس از ژوئن ۲۰۲۵ نتوانسته آن را راستی‌آزمایی کند.»

مدیرکل آژانس با توجه به گزارش اخیر خود به شورای حکام مدعی شد: «این فقدان اطلاعات و دسترسی به این معناست که آژانس همچنین قادر به راستی‌آزمایی توقف تمام فعالیت‌های غنی‌سازی، بازفرآوری و مرتبط با آب سنگین، مطابق با قطعنامه‌های مربوطه شورای امنیت و شورای حکام نبوده است. در نتیجه، آژانس در حال حاضر نمی‌تواند به جز در نیروگاه اتمی بوشهر از حق خود بهره‌مند شود و تعهدات خود را ذیل توافق‌نامه پادمانی منع گسترش تسلیحات اتمی(ان‌پی‌تی) به طور موثر انجام دهد، همچنین اجرای مفاد مرتبط قطعنامه‌های شورای امنیت و شورای حکام از سوی ایران را راستی‌آزمایی کند.»

مدیرکل آژانس در ادامه سخنرانی خود مدعی شد: «ایران در طول این دوره گزارش‌دهی درباره مسائل حل‌نشده پادمانی که در گزارش ارزیابی جامع من در ژوئن سال گذشته شرح داده شد، با آژانس تعامل نکرده است. من از ایران می‌خواهم که به منظور تسهیل اجرای کامل و موثر پادمان‌ها در ایران مطابق با توافق‌نامه پادمانی ان‌پی‌تی و اجرای مفاد مرتبط قطعنامه‌های شورای امنیت و شورای حکام به طور سازنده با آژانس تعامل کند.» گروسی با تاکید بر این که «تنها مسیر پایدار به سوی صلح، ثبات و همکاری، مسیری است که بر پایه گفت‌وگو استوار باشد»، بیان کرد: «مشکل دیرینه و بحران‌های مکرر پیرامون موضوع برنامه هسته‌ای ایران باید از طریق یک توافق دیپلماتیک پایدار و قابل‌راستی‌آزمایی حل شود.»

او درباره مذاکرات جاری میان ایران و آمریکا که فعلا بر پایان جنگ متمرکز است و به گفته تهران، بحث هسته‌ای به زمانی پس از پایان جنگ در یک فرصت مذاکراتی مشخص موکول خواهد شد، گفت: «من بار دیگر حمایت کامل خود را از مذاکرات جاری با هدف دستیابی به راهکاری قابل قبول برای هر دو طرف برای این مسائل تکرار می‌کنم و آماده هستم که از طریق توانمندی راستی‌آزمایی و نظارت آژانس از یک توافق نهایی حمایت کنم.»

او بیان کرد: «این انتظاری جهانی است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نقش راستی‌آزمایی را در هر توافق دیپلماتیک کلی بر عهده داشته باشد. توافق‌هایی که با این راستی‌آزمایی از سوی آژانس همراه نباشند، در برابر بررسی‌های دقیق دوام نمی‌آورند.»

با این وجود شنیده می شود که امریکا قطعنامه ضد ایرانی‌ خود را اصلاح کرده است تا سایر کشورها نیز با او همراه شوند.

این اصلاحیه دیگر پرونده ایران را به شورای امنیت نمی کشاند و جدال را از نبرد دیپلماتیک به سمت مدارای دیپلماتیک سوق می دهد.