ماجرای تخریب کلیسای انجیلی مشهد چه بود؟

 یک نشانه شهری و تاریخی دیگر از مشهد حذف شد، البته این تخریب‌های لودری برای اولین بار نیست که در مشهد انجام می‌شود و این بار قرعه به نام کلیسای انجیلی مشهد افتاد و  بنایی که براساس اسناد، متعلق به دوره پهلوی اول و نزدیک به یک قرن قدمت داشت امروز دیگر وجود ندارد؛ این تخریب فقط نابودی یک ساختمان نبود بلکه نابودی خاطرات تاریخی مردم مشهد بود؛ خاطره ای که در حافظه جمعی مردم مشهد و زائران این شهر جا داشت و به هویت بصری و تاریخی این شهر معنا می‌داد.

شاید کمتر کسی انتظار تخریب این بنا را داشت چرا که سالها مردم مشهد بویژه فعالان حوزه تاریخی و هویتی شهر مشهد و علاقه مندان به آثار تاریخی به دنبال احیا و موزه شدن این بنای تاریخی و ثبتی بودند؛ البته که در تاریخ مشهد تخریب بناهای قدیمی واژه غریبی نیست از تخریب خانه های تاریخی گرفته تا مسجد و حسینیه های تاریخی و امروز هم کلیسا …

و بازهم جای خواب غفلت مسئولین میراث فرهنگی، شهرداری، دادگستری، استانداری، فرمانداری و … همه نسبت به حفظ بناهای تاریخی مسئول هستند اما حیف که دیگر بنایی در بافت تاریخی و قدیمی شهر مشهد باقی نمانده  و سالهاست مشهد شهری است با حافظه در حال فرسایش، چرا که تخریب بناهای تاریخی و ثبت شده تنها حذف یک ساختمان و بنا نیست بلکه تضعیف حافظه شهری و معماری است حتی سبب از دست رفتن ظرفیت های فرهنگی، گردشگری و هویت و تاریخ یک شهر است.

پیگیری حقوقی خسارات وارده در دستور کار قرار گرفت

حمید حلاج‌مقدم، سرپرست معاونت میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی، در تشریح آخرین وضعیت کلیسای انجیلی مشهد اظهار کرد: این بنا که در دهه‌های گذشته از کاربری مذهبی خارج شده و در سال‌های اخیر با کاربری مسکونی مورد استفاده قرار می‌گرفت، از جمله بناهای شناخته‌شده تاریخی شهر مشهد محسوب می‌شود که علی‌رغم خروج از فهرست آثار ملی بر اساس رأی صادره در سال‌های گذشته، همچنان در اسناد مصوب حریم بافت تاریخی و طرح تفصیلی حوزه مرکزی شهر به عنوان بنایی واجد ارزش تاریخی مورد شناسایی و حفاظت قرار دارد.

وی افزود: اداره‌کل میراث‌فرهنگی خراسان رضوی طی سال‌های اخیر پیگیری‌های لازم برای حفاظت از این بنا و فراهم‌سازی مقدمات ثبت مجدد آن را در دستور کار داشته و در مکاتبات و استعلام‌های رسمی نیز بر ضرورت صیانت از ارزش‌های تاریخی و معماری اثر تاکید کرده است.

سپیدار سیستم – چرخشی

حلاج‌مقدم با اشاره به روند اداری اخیر این پرونده گفت: در پی استعلام‌های صورت‌گرفته درباره وضعیت ملک، اداره‌کل میراث‌فرهنگی ضمن اعلام بلامانع بودن نقل و انتقال مالکیت در چارچوب قوانین، به‌صراحت بر ضرورت حفاظت، نگهداری و مرمت بنا تاکید کرده و همچنین الزامات قانونی مرتبط با هرگونه مداخله عمرانی در این ملک را به شهرداری و مالک اعلام کرده بود.

سرپرست معاونت میراث‌فرهنگی خراسان رضوی تصریح کرد: اداره‌کل میراث‌فرهنگی پس از اطلاع از آغاز عملیات تخریب در ساعات اولیه بامداد، بلافاصله موضوع را در دستور پیگیری قرار داد و با حضور یگان حفاظت میراث‌فرهنگی، همکاری نیروی انتظامی و صدور دستور مقام قضایی، عملیات متوقف شد.

وی خاطرنشان کرد: هم‌اکنون مستندسازی بخش‌های آسیب‌دیده، ارزیابی میزان خسارات وارده، بررسی ابعاد حقوقی و فنی موضوع و همچنین پیگیری قانونی عوامل و اشخاص دخیل در این اقدام با جدیت در حال انجام است.

حلاج‌مقدم تأکید کرد: حفاظت از بناهای تاریخی و واجد ارزش فرهنگی، صرف‌نظر از وضعیت ثبتی آن‌ها، از مسئولیت‌های حرفه‌ای و قانونی دستگاه‌های متولی محسوب می‌شود و اداره‌کل میراث‌فرهنگی خراسان رضوی با استفاده از تمامی ظرفیت‌های قانونی، روند صیانت از این اثر و استیفای حقوق عمومی در این پرونده را تا حصول نتیجه نهایی دنبال خواهد کرد.

وی در پایان سخنانش گفت: میراث تاریخی و فرهنگی شهرها سرمایه‌ای متعلق به همه نسل‌هاست و حفظ این سرمایه‌ها نیازمند همکاری و مسئولیت‌پذیری تمامی دستگاه‌ها، مالکان و نهادهای ذی‌ربط در چارچوب قوانین و ضوابط مصوب کشور است.

البته مردم مشهد به تخریب یک بنا و بعد احیا و بازسازی مجدد آن عادت دارند از قضا بودجه میراث فرهنگی و شهرداری و … کفاف حفظ بناهای تاریخی را نمی‌دهد و از این جهت سکوت اختیار می‌کنند تا زمانیکه بنا مخروبه و مورد تعرض و آسیب قرار گرفت وارد  میدان شوند و با ارزیابی بنایی که دیگر چیزی از ان باقی نمانده آن را احیا و بازسازی کنند.

منبع: تسنیم