آشنایی با یگانهای واکنش سریع و تکاوری نیروی زمینی ارتش ایران
فعالیت نیروهای زبده عملیات ویژه یگانهای تکاوری نیروی زمینی ارتش ایران شامل نجات گروگانها، ضدتروریسم، ممانعت، اقدام مستقیم و عملیات شناسایی ویژه علیه اهداف با ارزش بالا میشود. نیروهای واکنش سریع ارتش ایران همواره جز ده یگان ویژه برتر دنیا در حوزه نیروی زمینی برشمرده شده اند.
یگانهای تکاوری نیروی زمینی ارتش شامل ۲ لشکر و ۶ تیپ مستقل است:
لشکر ۲۳ تکاور
لشکر ۲۳ تکاور پرندک یگان تکاوری زیرمجموعه نیروی زمینی ارتش است، که قرارگاه مرکزی آن در منطقه پرندک، شهرستان رباطکریم مستقر میباشد. پیشینه شکلگیری لشکر ۲۳ تکاور به سال ۱۳۳۸ بازمیگردد، که تحت عنوان تیپ ۲۳ نیروهای ویژه فعالیت خود را آغاز کرد، پس از انقلاب ۱۳۵۷، از تیپ به لشکر ارتقا یافت. در سال ۱۳۷۱ تیپ ۶۵ نوهد از سازمان این لشکر جدا شد و بصورت یگانی مستقل درآمد. لشکر ۲۳ تکاور هماکنون دارای ۲ تیپ تابعه با نامهای تیپ ۱۲۳ تکاور پرندک و تیپ ۲۲۳ نیرو مخصوص میباشد.
لشکر ۵۸ تکاور
لشکر ۵۸ تکاور یا لشکر ۵۸ ذوالفقار یا لشکر ۵۸ تکاور شاهرود لشکر تکاوری نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران است، که قرارگاه فرماندهی آن در شهر شاهرود، استان سمنان مستقر میباشد.
لشکر ۵۸ ذوالفقار در سال ۱۳۵۸ تأسیس شد و نخستین فرمانده آن سرتیپ یعقوب علیاری بود. این یگان در طول جنگ ایران و عراق، تحت عنوان تیپ ۵۸ ذوالفقار فعالیت میکرد و بهعنوان یگان عملکننده در عملیاتهای محرم، والفجر مقدماتی، والفجر ۱، مطلعالفجر، بیتالمقدس و فتحالمبین شرکت داشت.
این لشکر هماکنون دارای ۳ تیپ تابعه است که این تیپها بر ۲ جاده مواصلاتی شمالی به گلستان و شرقی به مشهد، مسلط میباشند.
تیپ ۵۵ هوابرد
تیپ ۵۵ نوهد یا تیپ ۵۵ هوابرد شیراز یگان ویژه هوابرد نیروی زمینی ارتش ایران است، که پادگانهای آن در استان فارس مستقر میباشند و قرارگاه مرکزی آن در شهر شیراز قرار دارد. این یگان در سال ۱۳۴۲ تشکیل شد و در ابتدا تیپ ۲۵ شاهین نام داشت. تیپ ۵۵ هوابرد در خلال جنگ ایران و عراق، از یگانهای عملکننده ارتش جمهوری اسلامی ایران بود و در عملیاتهای ثامنالائمه، طریقالقدس، فتحالمبین، بیتالمقدس، مسلم بن عقیل، والفجر مقدماتی، خیبر، قادر و والفجر ۸ شرکت داشت.
تیپ ۲۵ تکاور
تیپ ۲۵ تکاور یا تیپ ۲۵ نیرو مخصوص واکنش سریع از تیپهای تکاوری نیرو مخصوص نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران است، که ستاد فرماندهی آن در شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی مستقر میباشد. تیپ ۲۵ تکاور در خلال جنگ ایران و عراق از یگانهای عملکننده ارتش جمهوری اسلامی ایران بود.
تیپ ۳۵ تکاور
تیپ ۳۵ تکاور یا تیپ ۳۵ فاتح تکاور از تیپهای تکاوری نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران است، که ستاد فرماندهی آن در منطقه جیرانبلاغ، در ۲۵ کیلومتری شهر کرمانشاه مستقر میباشد. این تیپ در سالهای اخیر با تغییر ماهیت و استفاده از کارکنان حرفهای پایور در ساختار سازمانی خود، به یگان نیروی مخصوص واکنشسریع تغییر ماهیت دادهاست.
تیپ ۴۵ تکاور
تیپ ۴۵ تکاور یا تیپ ۴۵ نیرومخصوص واکنش سریع از تیپهای تکاوری نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران است، که ستاد فرماندهی آن در شهر شوشتر، استان خوزستان مستقر میباشد. استعداد این تیپ بالغ بر ۳ هزار نفر میباشد و نیروهای آن دورههای چتربازی، غواصی، تکاور، رهایی گروگان، عملیات ویژه و تک تیراندازی را سپری میکنند. این تیپ در خلال جنگ ایران و عراق از یگانهای عملکننده نیروی زمینی ارتش بود و در طول جنگ ۱۲۲ نفر از اعضای آن شهید شدند.
تیپ ۴۵ تکاور، یک واحد عمیاتی واکنش سریع است که هرگاه لازم باشد بنابر تدبیر فرماندهی قرارگاه در مرزهای غربی خوزستان حاضر میشود. یگانهای تیپ ۴۵ تکاور از منطقه دهلران تا هویزه مستقر میباشند و وضعیت مرزهای جنوبی کشور را تحت اشراف نظامی و امنیتی قرار میدهند.
تیپ ۳۵ تکاور
تیپ ۳۵ تکاور یا تیپ ۳۵ فاتح تکاور از تیپهای تکاوری نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران است، که ستاد فرماندهی آن در منطقه جیرانبلاغ، در ۲۵ کیلومتری شهر کرمانشاه مستقر میباشد. این تیپ در سالهای اخیر با تغییر ماهیت و استفاده از کارکنان حرفهای پایور در ساختار سازمانی خود، به یگان نیروی مخصوص واکنشسریع تغییر ماهیت دادهاست.
تیپ ۶۵ نوهد
تیپ ۶۵ نیروهای ویژه هوابرد ( N.O.H.E.D FORCE) یا تیپ ۶۵ نوهد معروف به کلاهسبزهای ارتش ایران یکی از ۹ یگان تکاور نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و زبدهترین نیروی ویژه ارتش جمهوری اسلامی ایران است که پیشینه شکلگیری آن به سال ۱۳۷۱ بر میگردد.
تیپ ۶۵ نوهد در سال ۱۳۷۱ از لشکر ۲۳ تکاور مجزا شد و بهطور رسمی تأسیس گردید. مأموریت اصلی این تیپ جنگ ناهمتراز تعریف شدهاست. محل استقرار تیپ ۶۵ نوهد در افسریه شرق تهران، مسلط بر مسیر شرقی جاده سمنان و مسیر شمالشرقی جاده شمال میباشد.