اولیانوف: موضوع عدم اشاعه ابزاری برای تسویهحساب های سیاسی با ایران است
سفیر و نماینده دائم روسیه نزد سازمانهای بینالمللی در وین با هشدار درباره اینکه موضوع عدم اشاعه به ابزاری برای آمریکا و رژیم اسرائیل برای تسویهحسابهای سیاسی با ایران تبدیل شده است، بر لزوم توقف فوری اقدامات تجاوزکارانه و بازگشت به مسیر دیپلماتیک تأکید کرد.
میخائیل اولیانوف روز دوشنبه در نشست فوقالعاده شورای حکام درباره ایران گفت: ما خواستار برگزاری این جلسه شدیم، زیرا معتقدیم رویدادهای فاجعهبار در حال وقوع در ایران ارتباطی مستقیم و فوری با مأموریت آژانس دارد و مستلزم واکنشی بیدرنگ است.
وی افزود: پیش از هر چیز میخواهم از جانب فدراسیون روسیه، مراتب تسلیت خود را به مردم ایران در ارتباط با ترور وقیحانه رهبر عالی و پیشوای معنوی جمهوری اسلامی ایران، آیتالله علی خامنهای، توسط آمریکا و اسرائیل ابراز کنم. همچنین حمله وحشیانه به مدرسهای دخترانه در شهر میناب که بنا بر گزارشها به کشته شدن بیش از ۱۵۰ نفر، از جمله بیش از صد کودک، انجامیده است را محکوم میکنیم.
دیپلمات ارشد روسیه بیان داشت: فدراسیون روسیه با قاطعیت و بهطور بیقید و شرط، تجاوز مسلحانهای را که صبح ۲۸ فوریه از سوی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران آغاز شد و پیامدهای ویرانگر آن اکنون به دیگر کشورهای منطقه نیز سرایت کرده، محکوم میکند. سناریوی حملات ژوئن ۲۰۲۵ بار دیگر عیناً تکرار شد. بار دیگر روند مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران بهعنوان پوششی برای حمله مورد استفاده قرار گرفت. مجدداً تأسیسات هستهای ایران که تحت پادمانهای آژانس قرار دارند، در کانون لفاظیها و تهدیدهای مقامهای آمریکایی قرار گرفتهاند.
با این حال، اظهارات کنونی مقامهای آمریکا و اسرائیل هیچ تردیدی باقی نمیگذارد که هدف نهایی آنها سرنگونی دولت قانونی ایران و نابودی کامل ساختار حکومتی این کشور است.
وی ادامه داد: به بیان دیگر، نگرانیهای اعلامشده طی یک ربع قرن گذشته درباره برنامه هستهای ایران صرفاً پوششی برای پیگیری این هدف بوده است. این امر نشان میدهد که موضوع عدم اشاعه در واشنگتن صرفاً بهعنوان ابزاری برای تسویهحسابهای سیاسی با کشورهایی بهکار میرود که سیاست مستقل و انتخاب حاکمیتی آنان مورد پسند آمریکا نیست.
این نقض آشکار و بیپروای حقوق بینالملل و منشور ملل متحد تنها در سایه احساس مصونیت و مجوز مطلقی که ایالات متحده و بهطور کلی اردوگاه غرب برای خود قائل هستند، ممکن شده است.
اولیانوف گفت: ما وضعیت را با دقت دنبال میکنیم و با صراحت اعلام میداریم که هیچ تأسیسات هستهای تحت هیچ شرایطی نباید هدف حمله قرار گیرد. یادآور میشویم که حمله یا تهدید به حمله علیه تأسیسات هستهای نقض حقوق بینالملل، منشور ملل متحد و اساسنامه آژانس و نیز قطعنامههای مرتبط شورای امنیت و کنفرانس عمومی آژانس است.
در این زمینه تأکید میکنیم که کارکنان روسیه همچنان در نیروگاه هستهای بوشهر در ایران مشغول فعالیت هستند. برای جلوگیری از پیامدهای فاجعهبار برای کل منطقه خاورمیانه، از ایالات متحده و اسرائیل میخواهیم فوراً عملیات نظامی را متوقف کرده و اوضاع را به مسیر حلوفصل سیاسی و دیپلماتیک بازگردانند.
او در بخش دیگری از صحبتهای خود به نقش اتحادیه اروپا و تروئیکای اروپایی در همراهی مستمر با مواضع ضدایرانی واشنگتن اشاره کرد و گفت: اکنون آشکار شده که تهدید ادعایی ناشی از برنامه هستهای ایران در واقع دغدغه واقعی غرب نبوده است. در اینجا مهم است تأکید کنیم که دبیرخانه آژانس حتی در گزارش «ارزیابی جامع برنامه هستهای ایران» سال گذشته خود، که بهگفته ما بستر مساعدی برای حمله به ایران فراهم کرد، هرگز به این نتیجه نرسید که نشانهای وجود دارد مبنی بر اینکه تهران ممکن است به توسعه سلاح هستهای مشغول باشد.
سفیر روسیه افزود: نکته اساسی دیگر این است که ایران آماده گفتوگو درباره موضوعاتی بود که غرب مدعی نگرانی نسبت به آن بود، مشروط بر آنکه حقوق قانونی خود در چارچوب معاهده عدم اشاعه برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای رعایت شود. مذاکرات با ایالات متحده با میانجیگری مؤثر عمان و با مشارکت مدیرکل آژانس در جریان بود.
در چنین شرایطی، شگفتآور است که مدیرکل آژانس هیچ موضعگیری علنی فوری اتخاذ نکرد؛ در حالی که اعتبار و نقش میانجیگرانه او عملاً از سوی کسانی که پشت نام او پنهان شده بودند، مورد ضربه قرار گرفت. وی یادآور شد که روسیه در جلسات پیشین شورای حکام هشدار داده بود که نحوه مدیریت این بحران از سوی آژانس و ارکان آن، آینده این نهاد و رژیم عدم اشاعه را رقم خواهد زد. «اکنون میتوان نتایج تلخی را مشاهده کرد.
کشورهای غربی شرایطی ایجاد کردهاند که نظام پادمانهای آژانس دیگر تضمینی برای حمایت از حقوق کشورهایی که در چارچوب معاهده عدم اشاعه از برنامه هستهای نظامی صرفنظر کردهاند، فراهم نمیکند. این ضربهای جدی به نظام عدم اشاعه است و میتواند به گسترش سلاحهای هستهای بینجامد.
چنین ماجراجوییهای خونینی این نظام (عدم اشاعه) را تضعیف میکند و کشورها را نسبت به کارآمدی معاهده برای دفاع از منافع مشروعشان دچار تردید میسازد و در عین حال آنان را به جستوجوی ابزارهای بازدارنده قویتر سوق میدهد.
اولیانوف خاطر نشان کرد:این وضعیت برای فدراسیون روسیه پذیرفتنی نیست. ما از کشورهای عضو و دبیرخانه آژانس میخواهیم با جدیت به این هشدار توجه کرده و از اعتبار آژانس و معاهده عدم اشاعه حمایت کنند. ما انتظار ارزیابیهای روشن از سوی رهبری دبیرخانه و ارکان تصمیمگیر آژانس داریم. زمان استفاده از عبارات کلی و مواضع مبهم گذشته است. نمیتوان پیامدهای سنگین اقدامات نسنجیده برای رژیم جهانی عدم اشاعه، که معاهده عدم اشاعه ستون اصلی آن است، را نادیده گرفت.
او در پایان سخنان خود گفت: اکنون بیش از هر زمان، تلاشهای فوری و جدی برای کاهش تنش ضروری است. ما از ایالات متحده و اسرائیل میخواهیم از مسیر تضعیف رژیم جهانی عدم اشاعه سلاحهای هستهای دست بردارند. فدراسیون روسیه در راستای حفظ صلح و امنیت بینالمللی بار دیگر آمادگی خود را برای ایفای نقشی سازنده و میانجیگرانه در یافتن راهحلهای سیاسی و دیپلماتیک برای خروج از این بحران اعلام میکند.