ایران در حال مذاکره برای خرید موشکهای کروز چینی «CM-302»؛ توانمندیهای استثنایی و واکنش جهانی
در حالی که حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس افزایش یافته و ناوگان عظیمی در نزدیکی سواحل ایران مستقر شده است، تهران و پکن به مراحل پایانی مذاکرات برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی «CM-302» دست یافتهاند؛ موشکهایی با سرعت مافوق صوت و برد حدود ۲۹۰ کیلومتر که میتواند معادلات نظامی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش شش منبع مطلع، از جمله مقامهای دولتی و امنیتی ایران، مذاکرات ایران و چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی «CM-302» به مراحل پایانی خود رسیده است، اگرچه زمان دقیق تحویل هنوز مشخص نیست. این معامله در شرایطی دنبال میشود که تنش نظامی در منطقه به شدت افزایش یافته و ناوگان عظیم آمریکایی در نزدیکی سواحل ایران مستقر شده است.
توانمندیهای موشک CM-302
موشکهای CM-302 ساخت شرکت CASC-China Aerospace Science and Technology Corporation، بهعنوان «بهترین موشک ضدکشتی جهان» معرفی میشوند و ویژگیهای شاخص آن عبارتاند از:
سرعت مافوق صوت: قابلیت پرواز با سرعتی بیش از سرعت صوت.
برد قابل توجه: توان حمله تا حدود ۲۹۰ کیلومتر.
مانور تاکتیکی: پرواز در ارتفاع بسیار پایین برای فرار از رادار و دفاعهای دریایی.
انعطافپذیری پرتاب: امکان شلیک از کشتی، هواپیما یا وسایل نقلیه زمینی.
هدفگیری چندگانه: قابلیت نابودی ناوشکنها، ناوهای هواپیمابر و اهداف زمینی.
پیتر ویزمان، پژوهشگر Stockholm International Peace Research Institute، معتقد است نهایی شدن این معامله بهطور قابل توجهی قدرت موشکی ایران را تقویت خواهد کرد، بهخصوص پس از کاهش توانمندیهای آن در جریان جنگ سال گذشته.
جزئیات مذاکرات
این مذاکرات حداقل از دو سال پیش آغاز شده و پس از رویارویی ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، سرعت بیشتری گرفت. مقامهای امنیتی میگویند هیئت ایرانی متشکل از مقامات نظامی و دولتی، از جمله معاون وزیر دفاع، تابستان گذشته بهطور محرمانه به چین سفر کرده تا مذاکرات به مراحل پایانی برسد.
یک مقام وزارت خارجه ایران به رویترز گفت: «ایران دارای توافقات نظامی و امنیتی با متحدان خود است و اکنون زمان مناسبی برای بهرهبرداری از این توافقات است.» وزارت خارجه چین اما اعلام کرده از این مذاکرات اطلاعی ندارد.
واکنشها و نگرانیها
در تلآویو، این معامله با نگرانی دنبال میشود. دانی سیترینوفیچ، افسر سابق اطلاعات اسرائیل، میگوید: «توانایی ایران در هدف قرار دادن کشتیها با موشکهای مافوق صوت میتواند قواعد بازی را تغییر دهد، چرا که رهگیری این موشکها بسیار دشوار است.»
وی افزود که موضع چین نیز جنبه سیاسی دارد؛ پکن علاقهای ندارد نظامی غربگرا در ایران مستقر شود، زیرا این امر میتواند تهدیدی برای منافع آن باشد.
حضور نظامی آمریکا
این تحولات همزمان با حضور گسترده نیروی دریایی و هوایی آمریکا در منطقه رخ میدهد:
ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» و گروه همراه آن
ناو هواپیمابر «جرالد آر. فورد» و گروه همراه آن در مسیر منطقه
استقرار بیش از ۱۵۰ هواپیما در اروپا و خاورمیانه، عمدتاً هواپیماهای پشتیبانی و سوخترسان
فرود ۱۲ فروند جنگنده «F-22» در اسرائیل
در ۱۹ فوریه، دونالد ترامپ هشدار نهایی به ایران داده و ۱۰ روز فرصت برای توافق در زمینه برنامه هستهای تعیین کرده است. مقامهای کاخ سفید نیز درباره معامله چین و ایران تأکید کردهاند: «یا به توافق میرسیم یا اقدامات شدیدی انجام خواهد شد.»
چشمانداز بینالمللی
این معامله چالشی آشکار برای تحریمهای تسلیحاتی سازمان ملل است که از سال ۲۰۰۶ برقرار و در سپتامبر ۲۰۲۵ بازاعمال شد. یکی از مقامهای ایرانی حاضر در مذاکرات گفت: «ایران اکنون در میانه صحنهای قرار دارد که میان ایالات متحده از یک سو و روسیه و چین از سوی دیگر تقسیم شده است.»
منابع همچنین از مذاکرات موازی ایران برای خرید دیگر سامانههای دفاعی چینی خبر دادهاند، از جمله:
سامانههای موشکی زمین به هوا قابل حمل (MANPADS)
تسلیحات پیشرفته ضد موشک بالستیک
فناوریها و سلاحهای ضدماهواره
چین در دهه ۱۹۸۰ تأمینکننده اصلی سلاح برای ایران بوده اما تحویل گسترده سلاح در اواخر دهه ۹۰ میلادی کاهش یافت. در سالهای اخیر، مقامات آمریکایی شرکتهای چینی را به تأمین مواد مرتبط با موشک متهم کردهاند اما به صراحت به فروش سیستمهای کامل موشکی اشاره نکردهاند.
