فرانسه در زنگ اعتراض به ریاضت/ پاریس در آتش خشم نوجوانان می‌سوزد + فیلم و عکس
تحریریه آوش/ این دور از اعتراضات همچنین با اعتصابات سراسری در فرانسه همزمان شده؛ اعتصاباتی که ریشه آن در کاهش بودجه عمومی، به‌ویژه بودجه مربوط به حقوق کارکنان دولت و بخش آموزش، است. حالا تمام این موارد، برای امانوئل مکرون که تنها ۶ ماه تا انتخابات ریاست‌جمهوری فاصله دارد، مشکلات دوچندانی ایجاد کرده است
اعتراض‌هایی که از حدود ۱۰ روز پیش در دبیرستان‌های پاریس، در اعتراض به کمبود معلم، ساعات طولانی تحصیل، کلاس‌های شلوغ و ساختمان‌های فرسوده آغاز شد، حالا به سراسر کشور سرایت کرده، باعث تعطیلی صدها کلاس درس شده و روزبه‌روز بر شدت خشونت در آن افزوده می‌شود. ویدئوهای منتشرشده از درگیری نوجوانان عاصی فرانسوی با پلیس ضدشورش نیز نفس ناظران را بریده است.این دور از اعتراضات همچنین با اعتصابات سراسری در فرانسه همزمان شده؛ اعتصاباتی که ریشه آن در کاهش بودجه عمومی، به‌ویژه بودجه مربوط به حقوق کارکنان دولت و بخش آموزش، است.حالا تمام این مسائل، برای امانوئل مکرون که تنها ۶ ماه تا انتخابات ریاست‌جمهوری فاصله دارد، مشکلات دوچندانی ایجاد کرده است.
انفجار باروت
نوجوانان فرانسوی که عمدتاً بین ۱۵ تا ۱۸ سال سن دارند، حالا بیش از یک هفته است که حدود ۴۰۰ کلاس درس در نزدیک به ۳۷۰۰ مدرسه در سراسر فرانسه را نه‌تنها تعطیل کرده‌اند، بلکه راه‌های ورودی به آنها را نیز مسدود کرده‌اند، سطل‌های زباله را به آتش کشیده‌اند و به سمت پلیس، شیشه، سنگ و وسایل محترقه پرتاب کرده‌اند.
درگیری معترضان با پلیس در سراسر فرانسه گزارش شده است: بوردو، رِن، نانت، لیون، مارسی، لیل و... . در رِن، جایی که دانش‌آموزان لباس‌ها و ماسک‌های سراسر مشکی پوشیده بودند و از همان روزهای نخست، تنش زیادی در شهر و حوالی دبیرستان‌ها حاکم بود، گزارش‌هایی از برخورد خشن پلیس با معترضان منتشر شده است.
یکی از معترضان به فرانس ۲۴ گفت: «این [خشونت پلیس] ما را عصبانی‌تر کرده است. آنها هیچ حقی ندارند که به ما گاز اشک‌آور شلیک کنند یا ما را [با باتوم] کتک بزنند.»
در یکی از مدارس لیل، جیمز، یکی از شرکت‌کنندگان در اعتراضات، نیز نسبت به خشونت پلیس اعتراض کرده و به خبرگزاری فرانس ۲۴ گفته است: «سرکوب خشونت‌آمیز پلیس باعث شده که دانش‌آموزان عصبانی‌تر شوند. وقتی می‌بینیم که هم‌مدرسه‌ای‌هایمان کتک می‌خورند، [با گاز اشک‌آور] خفه می‌شوند و حتی یکی از دوستانم با تیر مشقی پلیس یکی از چشم‌هایش را از دست داده، در واقع دولت و پلیس نمی‌گذارند که حرف‌مان را در آرامش به آنها منتقل کنیم و قطعاً این موضوع باعث می‌شود تا مردم عصبانی‌تر شوند.»
وزیر آموزش فرانسه، ادوآرد گِفرای، اعلام کرد که تا روز جمعه نزدیک به ۱۷۰ دانش‌آموز زخمی شده‌اند و بیش از ۱۰۰ مدرسه نیز با تخریب گسترده مواجه شده‌اند. همچنین ۶۵ نفر از کارکنان و ۴۰ مدیر مدرسه نیز در جریان خشونت‌های فزاینده اعتراضات زخمی شده‌اند.
ریشه این حجم از خشم و خشونت چیست؟
اعتراضات از دبیرستان‌ها آغاز شده است؛ مدارسی که دانش‌آموزان، معمولاً در سنین ۱۵ تا ۱۸ سالگی، سه سال آخر تحصیل خود را پیش از ورود به دانشگاه در آن ها می‌گذرانند.
دانش‌آموزان معترض هستند که کلاس‌های درس بیش از حد شلوغ است، معلم‌ها معمولاً سر کلاس حاضر نمی‌شوند، ساعات حضور در مدرسه طولانی است و محیط و ساختمان‌های آموزشی نیز قدیمی و نامناسب‌اند. روزنامه گاردین گزارش داده که بیرون یکی از دبیرستان‌های پاریس، پلاکاردی با این مضمون دیده شده است: «از ۸ صبح تا ۶ بعدازظهر، بیشتر از اینکه بخوابیم، سر کلاسیم.»
کِسیا، دانش‌آموز ۱۵ ساله در یکی از شهرهای حومه پاریس، همزمان با فرار از گاز اشک‌آور پلیس، به رویترز گفت: «ما ۳۵ نفریم و در کلاس به اندازه کافی صندلی نداریم و یک ساعت زنگ ناهار برای غذا خوردن کوتاه است.»وینسنت لاتور، استاد مطالعات بریتانیا در دانشگاه تولوز، به الجزیره گفت: «خشم فروخورده دانش‌آموزان از ژوئن گذشته و بعد از تجربه سخت گرمای طاقت‌فرسای تابستان روی هم تلنبار شده است. ساختمان‌ها از سیستم سرمایشی خوب و مناسبی برخوردار نیستند.»
در شهر سنت‌دنی، در شمال پاریس، شهردار شهر، بالی باگایوکو، نیز به جمع معترضان پیوسته و اعتراضات نوجوانان را «کاملاً مشروع» می‌داند. او می‌گوید دلایلی که منجر به شروع اعتراضات شده، در مناطق فقیرتر فرانسه به دلیل بودجه کمتر، بیشتر احساس می‌شود.
هم‌آمیختگی اعتراضات مدارس با اعتصابات صنفی
همزمانی اعتراضات دبیرستانی‌ها با اعتصابات صنفی که در اعتراض به کاهش بودجه عمومی آغاز شده، فشار بر کاخ الیزه را دوچندان کرده است.در بودجه انقباضی پیشنهادی برای سال آینده پیش‌بینی شده است که هزینه‌های دولت حدود ۵۴ میلیارد یورو کاهش پیدا کند و صرفه‌جویی شود. دولت همچنین پیشنهاد داده است که افزایش حقوق کارکنان دولت در سال ۲۰۲۷ متوقف بماند تا حدود ۲ میلیارد یورو دیگر ذخیره شود؛ صرفه‌جویی‌ای که به گفته اتحادیه‌های کارگری، چهارمین سالی است که دولت می‌خواهد از افزایش حقوق جلوگیری کند.
در فرانسه سنت بر این است که آموزش بیشترین سهم را از بودجه عمومی به خود اختصاص دهد، اما پرداخت بهره بدهی در بودجه سال آینده فرانسه حدود ۷۴.۵ میلیارد دلار پیش‌بینی شده است؛ در حالی که بودجه پیشنهادی برای بخش آموزش، با افزایشی کمتر از ۱.۷ درصد، یعنی نرخ تورم سال ۲۰۲۶ فرانسه، به ۶۵.۵۳ میلیارد دلار می‌رسد.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نیز در گزارش دوره‌ای خود نوشته است که با وجود افزایش هزینه‌کرد فرانسه در حوزه آموزش بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲، سهم کلی این بخش از بودجه کشور هر سال کمتر شده است.
همین فشار اقتصادی باعث شده است که خشم و عصبانیت دانش‌آموزان به معلمان، آتش‌نشانان و کارکنان بخش دولتی نیز سرریز شود و آنها هم به اعتراضات دانش‌آموزی بپیوندند.
کارولین شِوِه، دبیرکل اتحادیه مدارس (FSU)، می‌گوید نوجوانان و معلمان هر دو دردی مشترک را تجربه می‌کنند: «آنها در کلاس‌های شلوغ درس می‌خوانند. گاهی اوقات شده که به خاطر کمبود معلم، کسی نبوده که سر کلاس برود. بچه‌ها هم با واقعیتی که ما با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنیم، روبه‌رو هستند.»
شانه خالی کردن دولت
سباستین لکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، در واکنش به این تحولات، تقصیر را گردن رقبای سیاسی خود انداخت و گفت که آنها باعث افزایش تنش و درگیری شده‌اند.ژان لوک ملانشون، رهبر حزب چپ‌گرای «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» (France Unbowed)، اما دولت را مقصر می‌داند و ادعا کرده است که دولت مکرون دستور سرکوب اعتراضات را صادر کرده است: «این سبوعیت غیرمسئولانه است و روشن است که لحن نژادپرستانه پنهانی با خود همراه دارد. دستتان را از جوانان ما بکشید!»
لکورنو در پاسخ به ملانشون گفت که اتفاقاً این دخالت اوست که غیرمسئولانه بوده و به افزایش تنش‌ها دامن زده است و چسباندن برچسب نژادپرستی، توهین‌آمیز است.لکورنو که به دنبال جمع کردن رأی در پارلمان برای تصویب بودجه سال آینده است، به‌خوبی می‌داند که کاهش بودجه عمومی باعث افزایش خشم و آغاز اعتراضات دانش‌آموزی شده است و ممکن است در انتخابات ۶ ماه آینده، او و حزبش را با مشکل مواجه کند.
لاتور به الجزیره می‌گوید که صحنه سیاسی فرانسه به دلیل انتخابات سال آینده، به‌شدت متشنج و دوقطبی شده است و ممکن است اعتراضات حتی از این هم خشونت‌آمیزتر شوند و به دانشگاه‌ها نیز که زیر فشار کاهش بودجه قرار دارند، سرایت کنند.
