دو روی سکه جراحی اقتصادی دولت

حذف ارز ترجیحی یا همان جراحی اقتصادی، از جمله سیاست‌های اقتصادی دولت چهاردهم است که به تازگی اجرا شد. این تصمیم دولت انتقاداتی را به دنبال داشت اما به گفته مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، حذف ارز ترجیحی همان تصمیمی بود که دست دلالان را قطع کرد. او همچنین در پاسخ به منتقدین تأکید کرد: «متأسفانه برخی به‌صورت ناآگاهانه، القا می‌کنند که دولت تصمیم نادرستی گرفته است درحالی که ما اطمینان داریم نه‌تنها اشتباه نکرده‌ایم بلکه این تصمیم با هدف اجرای عدالت در جامعه اتخاذ شده است.» 

تعدادی از نمایندگان در گفت‌وگو با آوش به اقدام دولت واکنش نشان دادند. 

منادی سفیدان: دولت کار درست و بزرگی انجام داد 

علیرضا منادی سفیدان، رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با آوش گفت: دولت کار بزرگی انجام داد. دولت به خاطر مصلحت مملکت، خودزنی کرد و ضرر آن را هم متحمل شد ولی کار درستی است. به جای این‌که پول به جیب افرادی که رانت‌خوار هستند و خون بیت‌المال را می‌مکند و ارز می‌گرفتند، ۸۰ درصد آن را بالا می‌کشیدند و ۲۰ درصدش را می‌دادند، برود اکنون دولت آن ارز را به انتهای زنجیره آورده است. کار بسیار خوبی بوده فقط مقداری بَد عمل شده است و باید خوب عمل شود.

اگر حاکمیت مصلحت را در نظر نگیرد اول خودش آسیب می‌بیند

او در واکنش به برخی انتقادات نسبت به جراحی اقتصادی افزود: وظیفه حاکمیت این است که مصلحت مردم را بیاندیشد. اگر حاکمیت مصلحت را در نظر نگیرد اول خودش آسیب می‌بیند. حتماً حاکمیت به‌دنبال صلاح مردم است. پول مردم باید به ‌درستی هزینه شود. این کار جراحی و خون‌ریزی به همراه دارد؛ یعنی جراحی آسیب دارد ولی در ادامه هدف این است که به بهبودی برسد. ان‌شاءالله این جراحی اقتصادی دولت جواب خوبی بدهد. فکر می‌کنم در مدت دو یا سه ماه آینده پاسخ آن مشخص شود.

قدرتی: یکی گفت پول کالابرگ را به سگم می‌دهم

عباس قدرتی، سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات، نیز گفت: الان زمانش نبود. من خیلی با این موضوع موافق نبودم. نیت بر این بود که از ابتدا ارز ترجیحی را بَردارند و به انتها بدهند. الان قیمت همه اقلام چند برابر شده است. کجای این جراحی اقتصادی به نفع مردم بوده است؟ 

او افزود: به نظر من نباید به سه دهک بالای جامعه کالا برگ ارائه دهند بلکه باید به ۷ دهک باقی مانده کالابرگ ارائه بدهند.

قدرتی در واکنش به اینکه قطع کالا برگ ۳ دهک بالا منجر به بی‌عدالتی نمی‌شود؟ تصریح کرد: خیر، عدالت باید رعایت شود. واقع‌بینانه نگاه کنیم. فردی که پنت‌هاوس در زعفرانیه یا نیاوران دارد، همان میزان یارانه یا کالابرگ می‌گیرد که یک فرد در روستا زندگی می‌کند. یکی از همکاران می‌گفت به فردی گفتم مبلغ یک میلیون تومان به چه درد شما می‌خورد؟ گفت می‌گیرم و به سگم گوشت می‌دهم!

یک میلیون پول آدامس پولدارها هم نمی‌شود

او خاطرنشان کرد: ما به افراد احترام می‌گذاریم اما حرف من این است که سیاست حمایتی باید براساس نیاز واقعی مردم تنظیم شود. نه این‌که پول نقد بدهیم، نقدینگی ایجاد شود، تورم بالا برود و سپس هزار مسئله و مشکل دیگر به‌وجود بیاید. خروجی این سیاست‌ها مشخص نیست. 

قدرتی در واکنش به اینکه منظور شما این است که ثروتمندان چنین دیدگاهی نسبت به کالابرگ دارند؟ یادآور شد: خیر، جمع نمی‌زنم. این قشر اصلاً نیازی به این مبالغ ندارند. یک میلیون پول آدامس و پفک پولدارها نمی‌شود. کالابرگ باید برای نیازمندان باشد تا بتوانیم مدیریت کنیم.

ممکان: دولت بدون اینکه به مجلس بگوید جراحی اقتصادی را انجام داد

حاکم ممکان، سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، نیز اظهار کرد: اعتقاد کمیسیون اقتصادی در جلساتی که با دوستانمان در وزارت جهاد کشاورزی، بهداشت و درمان و حتی وزارت اقتصاد و بانک مرکزی داشتیم، این بود که تا پایان سال، ارز ترجیحی جای خود را برای همه اقلام و کارهای اساسی حفظ کند و اگر قرار است اتفاق یا اقدامی صورت بگیرد، در سال جدید باشد. 

او تاکید کرد: بازه زمانی بسیار مهم است. اوایل هر سال یک نوع تورم و افزایش قیمت داریم اما امسال و در طول سال چند بار افزایش قیمت داشتیم. این سیاست درست نیست. تا ماه دهم ارز همه کالاهای اساسی تأمین و ۱۰ میلیارد دلار به واردات کالاهای اساسی اختصاص داده شده بود و نهایتاً ۳ میلیارد دلار باقی مانده بود که بانک مرکزی صراحتاً در کمیسیون اقتصادی اعلام کرد، مشکلی نداریم و آن را هم تأمین می‌کنیم.

ممکان تصریح کرد: شب عید، ماه مبارک رمضان و پایان سال را پیش‌رو داریم. باتوجه به شناختی که از بازار و کشور خودمان و شرایط اقتصادی داریم، این بازه زمانی برای حذف ارز ترجیحی مناسب نبود.

او در واکنش به اینکه معتقدید که نباید ارز ترجیحی حذف می‌شد؟ خاطرنشان کرد: در این بازه زمانی خیر. متاسفانه رانت، فساد و کمبود ارز داریم و باید دست به جراحی می‌زدیم اما در این بازه زمانی نباید اقدامی صورت می‌گرفت.

آزادی‌خواه: جراحی اقتصادی کار بسیار ارزشمندی بود

احد آزادی‌خواه، عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی، تاکید کرد: افرادی که منتقد هستند، درست می‌گویند. بسیاری از بازاریان از وضع موجود اقتصادی ناراضی هستند، اگر در این وضعیت اتفاق نمی‌افتاد حتماً بهتر بود. اما اصل موضوع کار بسیار ارزشمندی است.

او افزود: دولت باید نظارت دقیق داشته باشد، همچنین همه یارانه‌ای که به واردکننده می‌داد، همان را کامل به تولیدکننده ارائه بدهد، همچنین قیمت‌ها را کنترل کند. کنترل قیمت‌ها بسیار مهم است؛ به‌گونه‌ای نباشد که بعد از مدتی این رقم که واگذار می‌شود، رقم ناچیزی باشد و نیاز جامعه را برآورده نکند. معتقدم این اقدام در دراز مدت به نفع مردم خواهد بود و از رانت، فساد و تبعیض جلوگیری خواهد کرد.

اسحاقی: زیرساخت‌های جراحی اقتصادی باید فراهم شود

سلمان اسحاقی، سخنگو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، نیز بیان کرد: من از حوزه کمیسیون بهداشت و درمان باید یک‌سری تذکرات را درخصوص جراحی اقتصادی بدهم. اگر می‌خواهیم جراحی اقتصادی انجام دهیم، نباید حوزه سلامت را مانند حوزه‌های دیگر ببینیم. بعضاً احساس می‌شود که آقایان این نظر را دارند که در جراحی اقتصادی، سعی شده پول ناشی از حذف ارز ترجیحی به انتهای زنجیره برسد، یعنی به بیمار برسد اما در بحث دارویار دیدیم که بیمه‌ها توانایی پرداخت نداشتند. اگر قرار است پول به انتهای زنجیره برسد، به‌دلیل عدم توانایی بیمه‌ها و ساختار ظریفی که دارند، شاهد ضرر و زیان برای طبقه محروم خواهیم بود. 

او افزود: در حوزه درمان، شاهد یک جامعه طبقاتی هستیم لذا جراحی اقتصادی نباید به این موضوع آسیب بزند. جراحی را انجام دادیم، تازه به فکر افتادیم که چه کنیم که خسارت نبینیم. اراده مجلس بر این بود که ارائه کالابرگ کامل انجام شود، مردم نسبت به کالاهای اساسی اعتماد و اطمینان پیدا کنند و بعد جراحی اقتصاد انجام شود. امروز گلایه مجلس از رئیس‌جمهور این نیست که چرا این کار را انجام داد بلکه این است که باید زیرساخت‌های آن فراهم می‌شد.

آنهایی که ارز دولتی گرفتند باید پاسخگو باشند

اسحاقی در واکنش به اینکه حذف رانت یکی از نتایج جراحی اقتصادی است؟ تصریح کرد: از رئیس قوه‌قضائیه تشکر می‌کنم که گفتند آن‌هایی که ارز دولتی گرفته‌اند باید پاسخ دهند. رانت به قدری قوی است که با همین ارز آزاد شده، رانت شکل می‌گیرد. سوال من از رئیس‌جمهور این است، شما می‌گویید قطعاً در این جراحی اقتصادی عده‌ای که رانت و فساد داشتند، در مقابل ما خواهند ایستاد چرا آن‌ها را جرم‌انگاری نمی‌کنید؟ چرا مردم باید هزینه بدهند؟ اگر فساد زنده بماند، بازتولید فساد می‌کند. به جای این‌که با مفسد بجنگیم به مردم فشار می‌آوریم؛ چرا؟ چون می‌خواهیم این رانت او را حذف کنیم، ولی آن رانتخوار دوباره یک رانت جدید ایجاد می‌کند.