«نبرد ربات‌ها»؛ وقتی اسطوره‌های شاهنامه در میدان فناوری زنده می‌شوند

«نبرد ربات‌ها» یک مستند–مسابقه در قالب رئالیتی‌شو است که در ۲۰ قسمت تولید شده و روایت رقابت بیش از ۲۰ تیم سه تا چهار نفره از نوجوانان و جوانان سراسر کشور را به تصویر می‌کشد. تیم‌هایی که با ربات‌های دست‌ساز خود در میدان واقعی رقابت حاضر می‌شوند و مسیر طراحی، ساخت، تعمیر، شکست و پیروزی آن‌ها در قاب تلویزیون روایت می‌شود. این مسابقات هر ساله در پارک علم و فناوری پردیس برگزار می‌شود و امسال برای نخستین بار در قالب یک برنامه تلویزیونی حرفه‌ای و منسجم، به‌صورت گسترده پوشش داده شده است.

برنامه تلویزیونی «نبرد ربات‌ها» اما تنها یک مستند–مسابقه فناورانه نیست؛ این برنامه از همان نخستین قاب و دیالوگ ابتدایی، روایت خود را از جایی آغاز می‌کند که عمیقاً با هویت تاریخی و فرهنگی ایرانیان گره خورده است: شاهنامه فردوسی. جایی که قهرمانان ایرانی نه موجوداتی خیالی و دور از دسترس، بلکه وطن‌پرستانی اسطوره‌ای معرفی می‌شوند که پیش از آنکه در میدان نبرد حاضر شوند، ابتدا در ذهن خود آماده نبرد می‌شدند.

برنامه با ترکیبی از تصویرسازی انیمیشنی اسطوره‌های ادبیات فارسی که به میدان آزادی می‌رسند، این پیام را به مخاطب منتقل می‌کند که اگرچه گرز و زره جای خود را به ربات، هوش مصنوعی و ابزارهای فناورانه داده‌اند، اما روحیه جنگندگی، غیرت ملی و مسئولیت‌پذیری نسبت به آینده ایران همچنان پابرجاست. این قاب‌های آغازین، نخبگان نوجوان امروز را امتداد همان شیرمردان اسطوره‌ای معرفی می‌کند؛ جوانانی که با هوش، جسارت و تلاش خود، توان تغییر سرنوشت ایران را دارند.

ایده محوری «نبرد ربات‌ها» این است که در کنار ارائه یک مسابقه سرگرم‌کننده و پرهیجان، تصویری واقعی از نوجوانان توانمند ایرانی به نمایش گذاشته شود؛ نوجوانانی که در حوزه‌هایی مانند رباتیک، هوش مصنوعی، شبکه و مهندسی، سرآمد هم‌سن‌وسالان خود هستند و می‌توانند نماد نسل جدیدی از آینده‌سازان کشور باشند. به همین دلیل می‌توان این برنامه را مصداق بارز «هم فال و هم تماشا» دانست؛ هم سرگرم‌کننده و هم آگاهی‌بخش.

پارک علم و فناوری پردیس در این برنامه، تنها یک لوکیشن تصویری نیست؛ بلکه به‌مثابه میدان عملی قدرت فزاینده نسل جدید ایران در عرصه جنگ نرم و رقابت‌های فناورانه معرفی می‌شود. میدان واقعی‌ای که نوجوانان در آن، نه با سلاح‌های سنتی، بلکه با ایده، خلاقیت، کدنویسی، طراحی و مهندسی به نبرد می‌پردازند. این قاب، تصویری تازه از مفهوم قهرمانی در عصر جدید ارائه می‌دهد؛ قهرمانی که با ذهن خود می‌جنگد.

یکی از نقاط قوت شاخص «نبرد ربات‌ها»، زبان بصری و موسیقایی آن است. ترکیب ملودی‌ها و موسیقی‌های محبوب ملی و محلی ایرانی، استفاده از نمادهای استانی، تاریخی و هویتی، در کنار بهره‌گیری از جدیدترین فنون انیمیشن‌سازی، موشن‌گرافی و المان‌های الهام‌گرفته از دنیای بازی‌های رایانه‌ای – که زبان مشترک نسل Z محسوب می‌شود – این برنامه را به اثری نزدیک به سلیقه نوجوانان و جوانان تبدیل کرده است. برنامه عمداً از زبان بصری‌ای استفاده می‌کند که مخاطب نوجوان با آن احساس نزدیکی و تعلق می‌کند.

از سوی دیگر، استفاده از طنز در اجرا و معرفی چهره‌ها، که پیش‌تر در سایر برنامه‌های موفق استعدادیابی ایرانی نیز تجربه شده، به جذابیت برنامه افزوده است. این رویکرد باعث شده تا فضای برنامه در عین تخصصی بودن، خشک و رسمی نباشد و مخاطب عام نیز بتواند با آن ارتباط برقرار کند.

یکی از تأثیرگذارترین وجوه «نبرد ربات‌ها»، نمایش تنوع جغرافیایی و فرهنگی شرکت‌کنندگان است. نوجوانانی از سراسر ایران با گویش‌ها، لهجه‌ها و پیشینه‌های مختلف، کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و رقابت می‌کنند. دیدن این نوجوانان با ایده‌های درخشان و انگیزه بالا، به‌مثابه خونی تازه در رگ‌های جامعه ایرانی است و تصویری امیدبخش از نسل جدید ارائه می‌دهد.

در کنار این، قاب‌هایی که حضور پدران و مادران ایرانی را در کنار و حامی این فرزندان خلاق و تلاشگر نشان می‌دهد، از دیگر مؤلفه‌های ارزشمند برنامه است. این تصاویر، خانواده را به‌عنوان یکی از ارکان اصلی تربیت نسل آینده فناور برجسته می‌کند و پیام مهمی در خصوص نقش خانواده در هدایت مسیر علمی و مهارتی نوجوانان به جامعه منتقل می‌سازد.

«نبرد ربات‌ها» صرفاً یک برنامه تلویزیونی نیست؛ بلکه می‌توان آن را یک سرمایه‌گذاری فرهنگی–آموزشی دانست که تلویزیون را از یک رسانه صرفاً سرگرم‌کننده، به بستری برای پرورش سرمایه انسانی آینده کشور تبدیل می‌کند. این برنامه، آینده ایران را به قاب تلویزیون آورده است؛ آینده‌ای که در آن، نوجوانان امروز، معماران فردای ایران‌اند و قهرمانان جدید، نه با گرز و زره، بلکه با علم و خلاقیت می‌جنگند.